خاکِ خوب

یاس بنفش

2010-05-13T02:40:00.001-07:00

عطرِ عجیبش مرا می‌برد به سال‌های دور کودکی،

و مادرم که بوته‌ی یاس بنفش را با چه اشتیاقی در حیاِط مشترکِ آپارتمان کاشته بود و دلش به غنچه‌های بهاری آن خوش بود و شاید هنوز هم خوش است، حسرت سرسختی و نیرویش را می‌خورم .کاش من هم در هفتاد و پنج سالگی بتوانم چنین سرسخت و نیرومند بمانم یا مثل پدرم در هفتاد‌پنج سالگی صبور و آرام و ساکت و خشنود بر فراز قله‌ای بایستم و لبخند بزنم... از تلاش پیوسته و بی‌امان برای نیرومند بودن و لبخند زدن و واکاوی خلاقانه‌ی ظریف‌ترین کورسو‌های امید و روشنی و شادی در ذره‌های زندگی خسته‌ام نه چندان که از پا بیفتم اما چنان که تنگ‌حوصله و بی‌شوق باشم. لبخند را چون میراثی عزیز هنوز هر روز با خود دارم، شاید تنها دارایی ارزشمندی است که دارم و گنجینه‌ای از مهربانی... که دریغا هر روز بیشتر و بیشتر در می‌یابم کسی به آنها نیازی ندارد اما مرا همین بس که این داشته‌ها که به خونِ دل در این سال‌ها اندوخته‌ام دلم را گرم و روشن نگه می‌دارد. هر روز خودم را در جزئیات اطرافم چنان غرق می‌کنم تا جهان بی‌رحمانه‌ای را که آدم‌های نامهربان ساخته‌اند بتوانم تاب بیاورم.
و خوب می‌دانم که این ظرافت‌ها در روزگار پرشتاب ما و برای ما که سرسری می‌خوانیم و سرسری می‌بینیم همه هیچ در هیچ است، دل به هیچ خوش داشته‌ام تا هیچ بودگی هر آنچه هست را بگذرانم.

قاب و قالب

2010-05-02T11:15:00.000-07:00

قالب و قاب می‌گذارد، لبه‌هایم را قیچی می‌کنم، خودم را در قاب جا می‌دهم و لبخند می‌زنم . وجودم را جمع‌و‌جور می‌کنم و در قالب جا می‌شوم...اما چقدر دلم برای خودم تنگ می‌شود
می‌دانم روزی شعله‌هایم از قالب و ریشه‌هایم از قاب بیرون می‌زند

رابطه

2010-05-01T07:16:00.000-07:00

رابطه‌،
بدون نگاه و کلام و لمس،
برای من
تصویری بی رنگ
قصّه ای ناتمام
و دمسردی اندوهباری است...

2010-04-30T05:39:00.000-07:00

درسوگ و به یاد استاد عزیزم

علی محمد حق شناس

با این جماعت در هم جوش
چگونه چینی شعرم را
از لای اینهمه چرخ و گاری و ماشین
تا آن طرف برسانم
بی آنکه از زلال رویا هایم
چیزی
لب پر زند
بریزد
بر خاک
*****
یک لحظه زندگی
لای هزار توی پر از های و هوی عمر
در معبری که هر قدمش
مرگ دیگری است
باید به هوش بود
آن لحظه ی مبارک اگر رفت
رفته است
*****
رازی است آدمی
که به سودای هیچ و پوچ
روزی هزار مرتبه می میرد
تا زندگی کند
*****
جاودانگی
شعر دیگران سرودن است
خواب دیگران غنودن است
در خیال این و آن
جاودانه بودن است
****
زنده که بودم
هراس مرگ و امید راحت و خوابم بود
و خواب راحت نه
حالا همه راحتم
همه خواب
بی منت هیچ امید و
هراس مرگی
****
چندان دلم گرفته که می خواهم
در گوشه ای بیفتم
تنها
در خود فرو روم
آن سوی ابر ها
مانند آسمان
خالی گریان

علی محمد حق شناس
از کتاب "بودن در شعر و آینه"
نشر توتیا ۱۳۷۷

2010-04-24T17:15:00.000-07:00

به هم می رسند

ـــ روز به خیر

_ چه هوای خوبی...

یا

ـــ چه هوای بدی...
به هم می رسیم

ـــ سلام

ـــ حالت چطور است؟

ـــ حالم خوب است...

یا

ـــ حالم بد است...
هوا که خوب باشد حال شان هم خوب است
حال مان که خوب باشد هوا هم خوب است...

2010-04-22T14:57:00.001-07:00

ذهنِ بیمارِ قرینِ قدرت
می‌کُشد
می‌میراند
می‌تاراند
می‌سوزاند
می‌خشکاند
می‌افسرد
تا
سیاه
و
تلخ
و
تنها
بماند
غافل از رویش جوانه‌ها...

صنایع لفظی در ادبیات فارسی چرا به وجود آمد!

2010-04-18T02:13:00.001-07:00

وقتی هر چه به ذهن آدم می‌رسد به تجیرِ قبای کسی برَ ‌بخورد و وقتی واژه‌ها برای بودن‌شان حروف از‌هم‌گسیخته‌ای شوند، وقتی رنگِ نگاهت، شعر ِزبانت، دلِ نهانت مستوجب ِآتش باشد، وقتی حرف‌ها و اندیشه‌ها توده‌های انبوه متراکم و گلوگیری شوند، وقتی...

آن‌وقت "استعاره" ، "کنایه" ، "ایهام" ،"جناس" و " تشبیه" و " مجاز" می‌شوند صنایعِ لفظیِ ادبیات فارسی ...

حال همه ما خوب است

2010-04-04T12:16:00.000-07:00

سلام!

حال همه ی ما خوب است
ملالی نيست جز گم شدنِ گاه به گاهِ خيالی دور،
که مردم به آن شادمانیِ بی سبب میگويند
با اين همه عمری اگر باقی بود
طوری از کنارِ زندگی میگذرم
که نه زانویِ آهویِ بی جفت بلرزد و
نه اين دلِ ناماندگارِ بی درمان!

تا يادم نرفته است بنويسم
حوالیِ خوابهای ما سالِ پربارانی بود
میدانم هميشه حياط آنجا پر از هوای تازه ی باز نيامدن است
اما تو لااقل، حتی هر وهله، گاهی، هر از گاهی
ببين انعکاس تبسم رويا
شبيه شمايل شقايق نيست!

راستی خبرت بدهم
خواب ديده ام خانه ئی خريده ام
بی پرده، بی پنجره، بی در، بی ديوار … هی بخند!

بی پرده بگويمت
چيزی نمانده است، من چهل ساله خواهم شد
فردا را به فال نيک خواهم گرفت

دارد همين لحظه
يک فوج کبوتر سپيد
از فرازِ کوچه ی ما میگذرد
باد بوی نام های کسان من میدهد
يادت میآيد رفته بودی
خبر از آرامش آسمان بياوری!؟

نه ریرا جان
نامه ام بايد کوتاه باشد
ساده باشد
بی حرفی از ابهام و آينه،

از نو برايت مینويسم
حال همه ی ما خوب است
اما تو باور نکن!

بيا برويم رو به روی بادِ شمال
آن سوی پرچين گريه ها
سرپناهی خيس از مژه های ماه را بلدم
که بیراهه ی دريا نيست.

ديگر از اين همه سلامِ ضبط شده بر آدابِ لاجرم خسته ام
بيا برويم!

آن سوی هر چه حرف و حديثِ امروزست
هميشه سکوتی برای آرامش و فراموشی ما باقیست
میتوانيم بدون تکلم خاطره ئی حتی کامل شويم
میتوانيم دمی در برابر جهان
به يک واژه ساده قناعت کنيم

من حدس میزنم از آوازِ آن همه سال و ماه
هنوز بيت ساده ئی از غربتِ گريه را بياد آورم.

من خودم هستم
بی خود اين آينه را رو به روی خاطره مگير
هيچ اتفاق خاصی رخ نداده است
تنها شبی هفت ساله خوابيدم و بامدادان هزارساله برخاستم.

دارم هی پا به پای نرفتن صبوری میکنم
صبوری میکنم تا تمام کلمات عاقل شوند
صبوری میکنم تا ترنم نام تو در ترانه کاملتر شود
صبوری میکنم تا طلوع تبسم، تا سهم سايه، تا سراغِ همسايه …
صبوری میکنم تا مَدار، مُدارا، مرگ …
تا مرگ، خسته از دق البابِ نوبتم
آهسته زير لب … چيزی، حرفی، سخنی بگويد
مثلا وقت بسيار است و دوباره باز خواهم گشت!

هِه! مرا نمیشناسد مرگ
يا کودک است هنوز و يا شاعران ساکتند!

حالا برو ای مرگ، برادر، ای بيم ساده ی آشنا
تا تو دوباره بازآيی
من هم دوباره عاشق خواهم شد!

سید علی صالحی

گل اومد... بهار اومد

2010-03-20T03:18:00.001-07:00

به یاد خاطرات کودکی

و همه آنچه ماندنی است و خوب است

و برای دمی شادمانی ناب

این را ببینید..

تغییر فصل

2010-03-18T14:57:00.000-07:00

گوش‌های پر از

حرف‌های بیهوده‌ام را

پر می‌کنم از صدای گنجشکان

چشم‌های پر از

رنگ‌های تیره‌ام را

پر می‌کنم از آبیِ شفاف آسمان

خسته‌ام از راه‌های

درازِ پر‌ بن‌بست

از بیراهه‌ای می‌روم

که در انتهای آن

دریاچه‌ای‌ست

با آسمانِ آبیِ یکدست

"قدسی قاضی‌نور"

درخت بودگانی

2010-03-08T15:48:00.000-08:00

و شگفتا که باز جوانه می زند و می روید...

باز هم دم رادیو آلمان گرم...

2010-03-08T15:47:00.001-08:00

شب سرد یخبندانی است, ماشین را که روشن می کنم, صدای نی در ماشین می پیچد, نمی دانم صدا گرمم می کند یا هجوم ناگهان اشک بر صورتم و طپش تند قلبم...

اینکه رادیوی ماشینت در شب سرد زمستانی آلمان تا رسیدن به مقصد این موسیقی را پخش کند, شور و شعف عجیبی در دلم به راه انداخت...

" مرنجان دلم را که این مرغ وحشی

ز بامی که برخاست , مشکل نشیند"

تفو بر تو ای چرخ گردون...

2010-03-02T16:05:00.001-08:00

حسّ غریبی دارد پست کردن هدیه‌ای با سی سال ضمانت از این طرف دنیا برای آدمی که آن طرف دنیا بودنش سه روز هم ضمانت ندارد...

اینجاست که دلت می‌خواهد بگویی: "تفو بر چرخِ گردون... تفو..."

آشیانه خالی

2010-03-01T03:21:00.001-08:00

یاد می‌گیرم...

2010-03-01T03:19:00.000-08:00

یاد می‌گیرم که در لحظه‌ها ریشه بدوانم و بگذارم ریشه‌هایم با باد بوزند و بروند تا دورترین نقاط جهان،یاد می‌گیرم که با دیدن هر پرنده کوچکی می‌توانم به اندازه تمام روز و شاید تمام زندگی شاد شوم، یاد می‌گیرم که "آن" جاودان را از همه قلمرو‌های یخ‌زده عبور دهم و در لبخندی جایش دهم و به هر رهگذر ناآشنایی ببخشم، یاد می‌گیرم که که در سکوت نگاه کنم و و از تمام هستی لبریز شوم، یاد می‌گیرم که در سطر‌های کتابی ساده غرق شوم ، یاد می‌گیرم در دیدن و شنیدن درد‌های دیگران از واگویه‌ی درد‌هایم وارهم، دوباره از نو نام تمام گل‌ها، پرنده‌ها و درختان را یاد می‌گیرم، یاد می‌گیرم گردش در دنیای بی‌نهایت نگاه‌ آدم‌ها را، یاد می‌گیرم بی‌شتاب زیستن را، یاد می‌گیرم که مقصدی نیست و شاید مقصودی هم، یاد می‌گیرم این دم و بازدم ناپیدای جان را پاس دارم، یاد می‌گیرم که هیچ رفتن و رسیدنی ارزش فدا کردن بودن را ندارد ،یاد می‌گیرم از تمام داوری‌ها رها شوم

یاد می‌گیرم خانه را با مهر در قلبم بسازم

آستان

2010-02-21T02:57:00.000-08:00

سر در دبستانی...

و آستان خانه ای...

راه سخت امید The tough way of hope

2010-02-21T02:47:00.000-08:00

دلخوشی ها Delights

2010-02-21T02:21:00.000-08:00

Blue Tit/Parus caeruleus
چرخ ریسک سر آبی

هر روز این مهمان های کوچک دلم را شاد و روشن می کنند
everyday these tiny guests made my heart full of light and delight

نظّاره‌ی جهان ِ گذران

2010-02-18T07:02:00.000-08:00

و من با چشمانی باز به نظّاره ی این جهان گذران نشسته ام

Carnival Aachen 2010

2010-02-16T05:29:00.001-08:00

و من فقط سوت می زدم

and I just whistled

در سالمرگ فروغ

2010-02-15T11:06:00.000-08:00

آیه های زمینی

آنگاه

خورشید سرد شد

و برکت از زمین‌ها رفت

و سبزه‌ها به صحرا‌ها خشکیدند

و ماهیان به دریا‌ها خشکیدند

و خاک مردگانش را

زان پس به خود نپذیرفت

شب در تمام پنجره‌های پریده‌رنگ

مانند یک تصوّر مشکوک

پیوسته در تراکم و طغیان بود

و راه‌ها ادامه‌ی خود را

در تیرگی رها کردند

دیگر کسی به عشق نیندیشید

دیگرکسی به فتح نیندیشید

و هیچ‌کس

دیگر به هیچ‌چیز نیندیشید

در غار‌های تنهایی

بیهودگی به دنیا آمد

خون بوی بنگ و افیون می‌داد

زن‌های باردار

نوزاد‌های بی‌سر زائیدند

و گاهواره‌ها از شرم

به گور‌ها پناه آوردند.

چه روزگار تلخ و سیاهی

نان، نیروی شگفت رسالت را

مغلوب کرده بود

پیغمبران گرسنه و مفلوک

از وعده‌گاه‌های الهی گریختند

و بره‌های گمشده

دیگر صدای هی‌هی چوپانی را

در بهت دشت‌ها نشنیدند

در دیدگاه آینه‌ها گویی

حرکات و رنگ‌ها و تصاویر

وارونه منعکس می‌گشت

و بر فراز سرِ دلقکان پست

و چهره‌ی وقیح فواحش

یک هاله‌ی مقدس نورانی

مانند چتر مشتعلی می‌سوخت

مرداب‌های الکل

با آن بخار‌های گس مسموم

انبوه بی‌تحرک روشنفکران را

به ژرفنای خویش کشیدند

و موش‌های موذی

اوراق زرنگار کتب را

در گنجه‌های کهنه جویدند

خورشید مرده بود

خورشید مرده بود، و فردا

در ذهن کودکان

مفهومِ گنگِ گمشده‌ای داشت

آنها غرابت این لفظِ کهنه را

در مشق‌های خود

با لکّه‌ی درشت سیاهی

تصویر می‌نمودند

مردم،

گروهِ ساقطِ مردم

دلمرده و تکیده و مبهوت

در زیر بارِ شومِ جسد‌هاشان

از غربتی به غربت دیگر می‌رفتند

و میل دردناکِ جنایت

در دست‌هاشان متورّم می‌شد

گاهی جرّقه‌ای، جرقّه‌ی ناچیزی

این اجتماعِ ساکت بی‌جان را

یکباره از درون متلاشی می‌کرد

آنها به هم هجوم می‌آوردند

...

آنها غریقِ وحشتِ خود بودند

و حسّ ترسناک گنهکاری

ارواحِ کور و کودن‌شان را

مفلوج کرده بود

پیوسته در مراسم اعدام

وقتی طناب ِ دار

چشمانِ پر‌تشنّج محکومی را

از کاسه با فشار به بیرون می‌ریخت

آنها به خود فرو می‌رفتند

و از تصور شهوتناکی

اعصاب پیر و خسته‌شان تیر می‌کشید

اما همیشه در حواشی میدان‌ها

این جانیان کوچک را می‌دیدی

که ایستاده‌اند

و خیره ‌گشته‌اند

به ریزش مداومِ فواّره‌های آب

شاید هنوز هم

در پشتِ چشم‌های له شده، در عمقِ انجماد

یک چیز نیم‌زنده‌ی مغشوش

بر جای مانده بود

که در تلاش بی‌رمقش می‌خواست

ایمان بیاورد به پاکی آواز آب‌ها

شاید، ولی چه خالی بی‌پایانی

خورشید مرده بود

و هیچ‌کس نمی‌دانست

که نام آن کبوترِ غمگین

کز قلب‌ها گریخته، ایمانست

آه ای صدایِ زندانی

آیا شکوه یأسِ تو هرگز

از هیچ سوی این شبِ منفور

نقبی به سوی نور نخواهد زد

آه ای صدای زندانی

ای آخرین صدای صدا‌ها...

فروغ ‌فرخزاد

مهربانی جسم زنده...

2010-02-08T13:54:00.000-08:00

چشم در چشمش دوخته‌ام، کنجکاو و مشتاق، تا دلت بخواهد حوصله دارد تا به سؤال‌های تمام نشدنی‌ام جواب بدهد، خوب از حق نگذریم خیلی چیز‌ها می‌داند و از خیلی‌ها خبر دارد، گاهی با خبری که از دوستی دور به من می‌دهد دلم را روشن می‌کند اما رابطه‌مان بیشتر اوقات در سکوت جاری است، گاهی حوصله داشته باشم برایش چیز‌هایی می‌نویسم، فکر کنم او هم باید مرا دوست داشته باشد مگر می‌شود نصف بیشتر زندگی‌ام در برابر نگاه او بگذرد و هیچ احساسی نسبت به من نداشته باشد ولی فکر کنم اصلاً بلد نیست مهربان باشد شاید مهربانی‌اش همین است که کنجکاوی‌هایم را ارضا می‌کند و به سوال‌هایم جواب می‌دهد و مرا با دنیا‌هایی آشنا می‌کند که شاید تا به حال حتی نامش را هم نشنیده‌ام. گاهی با هم بیرون می‌رویم وقتی همراهم هست احساس پشتگرمی می‌کنم اما وقتی تنها می‌روم بیرون تا بر‌می‌گردم، از در که وارد می‌شوم، می‌روم پیشش و صدایش می‌کنم و چشم در چشمش می‌دوزم و با اشتیاق می‌پرسم: " تازه چه خبر؟" معمولاً مفصل جواب می‌دهد اما بی‌اعتنایی عجیبی تو نگاهش هست، گاهی فکر می‌کنم اصلاً برایش فرقی نمی‌کند اینجا روبرویش من باشم یا هر آدم دیگری روی کره‌ی زمین....هر چی بیشتر می‌گذرد به او وابسته‌تر می‌شوم، خیلی از کارها و چیز‌هایی که یادم می‌رود را او به خاطرم می‌آورد، دلخوشی همه روزها و شب‌های تنهایی‌ام است، همپای شب‌بیداری‌هایم است و مواقعی که تصمیم می‌گیرم کاری را به سرعت تمام کنم همراهم است.گاهی که احساس "که چی؟" تمام وجودم را می‌گیرد و دلم بطالت می‌خواهد و دوست دارم بی‌سبب و ابلهانه لحظه‌هایم را بکشم و لذت‌های دروغینی ببرم به دادم می‌رسد و با هم بازی می‌کنیم تا من از رو بروم ،او که هیچوقت از رو نمی‌رود...دوست ندارم ازش شکایت کنم اما وقتی می‌خندم با صورت بی‌حالتش نگاهم می‌کند طوری که خنده روی لب‌هایم می‌ماسد و وقتی هم اشک می‌ریزم عرضه ندارد حتی اشک‌هایم را پاک کند. بعضی روزها آنقدر همینطور کنار هم در سکوت می‌گذرد که وقتی ناگهان چیزی می‌گویم صدای خودم هم به نظرم غریب میاد. وقتی من حالم بد است و مریض می‌شوم حسابی برای خودش استراحت می‌کند، از اینکه ببیند کار‌هایی سرم ریخته که حتی نمی‌توانم نگاهش کنم دلش از خوشحالی غنج می‌رود چون می‌تواند برود بخوابد و من هم با تمام صبوری و مهربانی گاهی طاقت ادا و اطوار‌هایش را نمی‌آورم و از دستش عصبانی می‌شوم آخر درست در مواقعی که بهش احتیاج داری خودش را لوس می‌کند و هر کاری از دستش بر می‌آید می‌کند تا نتوانم کارم را درست انجام بدهم اما خوب هرچه باشد الان از همه به من نزدیک‌تر است باید هوایش را داشته باشم.

کاش مهربانی و عشق و توجه می‌دانست... و زنده بود.

دوستی و خاطره

2010-01-26T07:51:00.001-08:00

زندگی روشن و شفاف و صریح جاری است

دروغ کمیاب است

قفل و زنجیری نیست

هوا پاک است

رنگ و شادی موج می‌زند

لبخند فراوان است

دوستی و خاطره

آن دور، در میان دروغ و پلشتی خفه می‌شود

دلم برای تصاویر شفاف خاطره

هنوز می‌تپد

به گامی بلند

به صد ساله راهی در پیش

به عصا و پاهای لنگان می‌اندیشم...

قبیله‌ای دور در شرق

2010-01-26T06:37:00.000-08:00

هر طرف را نگاه می کنی در هوای مه گرفته و سرد طرح بته‌جقه‌ها و اسلیمی‌های زیبای ایرانی و شرقی بر گردن و شانه‌های آنها چشمت را به دنبال خود می‌کشد و لباس‌هایی با گلدوزی‌های ظریف شرقی بر حاشیه‌هاشان...از این همه محبوبیت و جذابیت طرح‌های دیرین در میان آنها کیف می‌کنی.

چشم‌هایی سبز یا آبی، پوستی سپید و مهتابی و جلوه‌ی باشکوه این خطوط لغزان و در‌هم تنیده‌ی زیبا...

در ایران که بودم با اعتماد و افتخار همیشه چنین طرح‌هایی را بر تن می‌کردم اما ماجرای غریبی است که این طرح‌ها اینجا بر تن من اولین واکنشی که در آدم‌های عادی و کسانی که مرا نمی‌شناسند ایجاد می‌کند موجودی غریب و سازگاری نیافته با محیط‌ غربی و نپذیرنده روال مرسوم لباس پوشیدن آنهاست و بعد اگر بتوانند مرا بشناسند شاید بتوانی بباورانی که فقط با باور زیبایی چنین طرح‌ها و نقش‌هایی را بر تن می‌کنی نه تعصب و نه واماندن در سنت‌های دیرین قبیله‌ای دور در شرق...

هر چند هنوز و با میل و عشق بسیار همیشه تکه‌ای یا آرایه‌ای از رنگ و طرح شرقی و ایرانی با خود دارم اما همیشه این پرسش با من است که چرا با وجود استقبال و علاقه بسیارشان به این نقش و رنگ‌ها و بازار داغی که در هر گوشه از این بلاد برای آنها وجود دارد، استفاده زن یا مرد شرقی از همان مؤلفه‌ها و نه به طور سنتی بلکه به همان سبک و سیاق مرسوم در اینجا هم چندان خوشایند اینجائیان نیست.

شاید هنوز رگه‌های پنهان تبعیض‌های تلخ گذشته جان دارند... هر روز اطمینان بیشتری پیدا می‌کنم که این رگه‌ها در انسان امروز پشت صورتک‌هایی پنهان شده اما هنوز زنده است.

پریشان‌گویی از صبح تا شام

2010-01-22T18:25:00.000-08:00

گلدان‌های خانه پر از گل‌های محبت دوستانِ اندکم در اینجاست، هوای سرد پاکی است برخلاف همه سال‌های عمرم که سردی هوای شهر با خفگی دردناکی آمیخته بود. از همین پنجره و در میان حیاط‌های ده‌ها خانه می‌توانم صدای ده‌ها گونه پرنده را بشنوم و خیلی از آنها را با پرهای رنگین و نقش‌های بی‌نظیرشان ببینم. با دورببین چشمی و کتاب پرندگان اروپا و ایران ... به این می‌گویند Birdwatching تنبلانه از پشت میز کار... هر پرنده‌ای را که می‌بینم و نامش را در کتاب پرندگان اروپا پیدا می‌کنم، می‌گردم ببینم در ایران هم هست و نام آن به فارسی چه می‌شود ... من با همین دیوانگی‌هایم زنده‌ام. اینجا در هر گوشه فروشگاهی بخشی را پیدا می‌کنی که دانه‌های مخصوص پرندگان این فصل را می‌فروشند و همه آدم‌‌ها مانند بخشی از مایحناج روزانه چند‌تایی از این بسته‌ها بر‌می‌دارند. به عادت چندین ساله‌ام در دانه ریختن برای پرنده‌های شهرم فکر می‌کنم و ارزنی که این اواخر کیلویی هزار تومان می‌خریدم تا پرنده‌های بی‌پناه شهر در میان گلدان‌ها پشت پنجره به دمی شادمانی و لذت مهمان شوند هر چند همیشه از آدم‌‌های شهرم خیلی بی‌پناه‌تر از پرنده‌‌های بودند هم غاقل نبودم و حالا هزار برابر بیشتر...شادی عجیبی است وقتی می‌بینم دیوانگی‌های عجیب و غریبم و سرکشی‌های روحم اینجا معنای معقولی می‌یابد. لیوانی از چای داغ همیشگی دارچین و هل و زنجبیل کنار دستم است و نرم نرم می‌نوشم. چه دلِ خجسته‌ای دارم من! بخصوص وقتی به این عظمت فکر می‌کنم آرامشی شگفت‌انگیز مرا فرا می‌گیرد و دلم می‌سوزد که در چنین جهانی ،سرزمین محبوب من در لهیب سوزنده‌ی نادانی و خودخواهی و بیداد می‌سوزد و جهان هنوز اسیر کینه‌هایی کور است و هنوز که هنوز از آدم‌‌ها در صف رستگاری اجباری جان می‌کنند. دلم با آدم‌هایی است که از بدیهی‌ترین حقوق انسانی محرومند و در شرایطی هستند که ساده‌ترین درد‌ها و بیماری‌ها برای‌شان شکنجه‌ای مضاعف است. به این آزادی می‌اندیشم که وقتی گلویم می‌گیرد چای داغ با لیوانی پاکیزه هست که بنوشم، انگشتم که می‌بَُرد مرهمی بر آن می‌نهم، نشنه‌ام آب می‌نوشم با هر دمایی که می‌خواهم و در درد کشیدن برای هر عارضه‌ای توفانی از تحقیر و توهین بر سرم هوار نمی‌شود. به همه آن لحظه‌های توان‌فرسای انسان‌های دربند می‌اندیشم که در هیچ جایی که چون از دید بیرونی‌ها شاده و شاید کم‌اهمیت است جایی هم واگویه نمی‌شود اما استمرار همین رنج‌های کاهنده خاصه در تنهایی و تاریکی جانکاه است.

چشم‌هایم را می‌بندم و سعی می‌کنم به زنگ‌های و زیبایی‌های دور و برم کمی فکر کنم و تصاویر تلخ را به اعماق حافظه برانم...

گُل‌های لاله‌ی این اتاق مرا می‌برد به سال‌های دور همراهی کودکی ده ساله با "سفر‌های دور و دراز" پدر در وطن، بیش از سی سال پیش بود. بعضی لحظه‌های این خاطره‌ها شفاف و روشن باقی مانده‌اند. آن لحظه تا زانو در گل فرو رفتن و در برابر شکوهِ دشتی از لاله‌های سرخ در ترکمن صحرا ایستادن را هرگز فراموش نمی‌کنم . جاده‌ای نبود... راهی نبود... لندروری بود و دشتی که پر از لاله .. به هر سو که نگاه می‌کردم ...و حالا خیلی وقت است که نیست. از وقتی خودم راهی سفر‌ها و ایران‌گردی‌ها و طبیعت‌جویی‌ها شدم هرگز دیگر نتوانستم ذره‌ای از آن دنیا‌هایی که با پدرم تجربه می‌کردم را باز یابم. دیگر چنین مکان‌هایی وجود نداشت. این سال‌ها همه مناطق شگفت‌انگیز ایران با زباله و رد بیرحمانه آدمی فتح شده بود و دردناک‌تر این که در همین پنج سال اخیر هم هر بار هر جایی را بسیار بسیار اسف‌بار تر از قبل دیدم. نقطه‌های امید آنقدر اندک بودند که کورسویی را می‌مانستند. در هر سفر با شور و شوقی وصف‌ناشدنی و عشقی سرشار می‌گفتم و می‌گفتم و شباهنگام خود از همه آنچه بوده و دیگر نیست و دیگر هرگز نخواهد بود می‌گریستم.

در کوران‌های پیش‌ِرو و در هجوم لجام‌گسیخته و بی‌امان آدم‌ها به هر زیبایی بکری که در جایی باقی مانده، با این تصویر‌هایی که می‌بینم که انبوهی از چادر‌ها و گام‌های ولنگارانه بر عرصه‌های طبیعی دست‌نخورده دلم می‌لرزد از تداوم بی‌حساب این گردشگری... این طبیعت‌گردی... نه منطقه‌بندی نه فکری نه برنامه‌ای همه هیچ در هیچ...و اوایل فقط چند گروه بود که هر کدام چندین شاخه شد و حالا هر شاخه می‌خواهد گوی سبقت از دیگری برباید و در این راه هر روز مناطقی بکرتر و ناشناخته‌تر افشا می‌شود و گروه‌هایی راهی این مناطق می‌شود و هفته نمی‌گذرد که چندین نفر از همین مسافران خود با مدعای راهتما بودن راهی همین مقاصد می‌شوند و در میان این همه ماتم و درد و اندوه نکفیر می‌شوی که بگویی ماتم نابودی طبیعت را هم داری. شاید چون بلوری چند وجهی بودن و به وجوه مختلف زندگی پرداختن هم یکی از هزاران نکته‌ای باشد که باید بیاموزیم.

گاهی شب‌ها انبوه فکر‌های بی‌انجام به سرم هجوم می‌آورند و بعد از نوشتن از این ملغمه‌ی در‌هم و بی‌سامان شرمنده می‌شوم و از خیر این پریشان‌گویی‌ها می‌گذرم اما این بار گذاشتم بماند...

بر من ببخشایید...

تا نمیرد این شور...

2010-01-14T03:49:00.000-08:00

دم دمای غروب به خانه می‌رسم و از پله‌ها بالا می‌روم و ناگهان رنگ نارنجی تندی در زمینه سفید آستانه‌ی در چشمم را غافلگیر می‌کند، چند لحظه حیران تماشایش می‌شوم

پاکت کوچکی پشت آن است، باز می‌کنم

مثل بچه‌ها ذوق کرده‌ام

هدیه‌ای است رؤیایی از آن سر دنیا

مهری گرم و پرشور در دلم شعله می‌کشد

شاد می‌شوم

آن را به دل‌های مهربان همه دوستان خوبم تقدیم می‌کنم

باشد که این شعله در زایش مکرر خویش دل‌های بسیاری را گرم کند

و امید به روزهای روشن و آفتابی را در دل‌هامان زنده نگاه دارد

Hope

2010-01-09T08:58:00.000-08:00

زندگی چیزی نیست جز لحظه‌های نابِ آبی نیلی در بطنِ سردیِ بلورین برف...

Life is noting but the blue-purple moments in the midst of cold crystals of snow

مهربانی

2010-01-08T15:55:00.000-08:00

از تمام آنچه بوده‌ام،

حالا فقط نانوشته‌ها و نگفته‌های نگفتنی‌اش مانده

و مهربانی بی‌حدی که به درد هیچ‌کس و هیچ‌جا نمی‌خورد...

رویای پرواز

2010-01-06T01:31:00.001-08:00

"آدم‌‌های ناشناس زیادی در خانه‌ای با پلکان مارپیچ می‌آیند و می‌روند، دوستی قدیمی پشت میزی در طبقه دوم ساختمان نشسته، دیوار‌های آبی تیره، رنگ یکنواختی ندارد، آدم‌ها لبخند‌‌‌های مزورانه‌ای بر لب‌هاشان است، من ایستاده‌ام و کسی به من اعتنایی نمی‌کند، همانطور که ایستاده‌ام داخل اتاق‌های طبقه دوم را می‌بینم. اطمینان دارم در این سردرگمی و با این آدم‌ها کاری پیش نمی‌رود. آدم‌هایی که انگار از نگاه من می‌گریزند انگار می‌توانم فارغ از تمام پیرایه‌ها، نیت‌های درونی‌شان را عریان ببینم. آهسته جلو می‌روم، از دوستم می‌پرسم دنبال چه هستی؟ و او موضوعی غریب را مطرح می‌کند و می‌گوید ادعایی کرده‌ام و در پی مصداقی برای آن می‌گردم، می‌گویم من می‌توانم جستجو و تحقیق کنم و برایت بیابم. لبخند می‌زند و دستش را بر شانه‌ام می‌گذارد. اعتماد عجیبی دارم که می‌توانم ..."

در ناخودآگاه میان خواب و بیداری نمی‌‌دانم ساعت چند است اما دلم نمی‌خواهد از این خواب که آدم‌هایی آشنا در آن پرسه می‌زنند بیدار شوم، خودآگاهم نهیب‌هایی می‌زند و به یادم می‌آورد که چه کارهایی دارم و چرا باید برخیزم. گیج و سردرگم بیدار می‌شوم، می‌خواهم به آن دوست تلفن بزنم، پنج پیام دارم، حیرت می‌کنم، در تمام این مدت دوستی به من احتیاج داشته، سرم را در میان دست‌هایم می‌گیرم و روی تخت می‌نشینم، کاش می‌شد پرواز کرد...

سکوتِ شبِ برفی

2010-01-01T20:30:00.000-08:00

شب آرام برفی است و شهرِ غریب پس از شور و شرر گل‌های آتشی که دیشب در آسمان می‌شکفت، آسوده به خواب رفته است. آرامش ِعجیبی است که فقط صدای باد آن را بر‌هم می‌زند و ابر‌ها را به دویدن وا‌می‌دارد تا ماه نگاهی به درخشش الماسگون برف‌ها بیندازد و شرمگین رنگِ پریده‌اش شود. امشب مثل هر شب ، دیگر تصویری یا سطری از دنائت‌های بی‌بدیل نمانده که ندیده و نخوانده باشم. مثل هر شب ، این پنجره‌ی روشن را می‌بندم و خاموش می‌کنم. چند ساعتی از نیمه شب گذشته، چشم‌هایم را می‌بندم، صد‌ها اندیشه‌ی عجیب و غریب در ذهنم می‌چرخد، دانه‌دانه همچون تندیس‌های یخی در دست می‌گیرم‌شان و در ذهنم تراش می‌خورند، کلمات جا‌به‌جا می‌شوند و جمله‌‌ها شکل می‌گیرد. اندیشه‌هایی از روزهایی دیگر هجوم می‌آورند. دفترچه‌ی کوچکم پر از صفحه‌های در‌هم و خط‌خطی است. این همه دیدن و خواندن و شنیدن برایم طاقت‌سوز شده، نشسته‌ام به تماشای سوختن و نابودی همه‌ی آنچه عاشقش هستم و این دلم را چنان می‌سوزاند که به درد می‌آید و در‌هم‌می‌پیچاندم. درخت بی‌برگ پشتِ پنجره در باد می‌لرزد، ابر سرخ‌رنگی آسمان را فراگرفته، دلتنگ مردمی هستم که هنوز برای انسان بودن و ماندن فریاد می‌کشند، درد می‌کشند و می‌میرند.

اکنون لبریز از گفتنم نه نوشتن...

و در سکوت شب برفی نشسته‌ام...

منظومه آرش

2009-12-21T04:50:00.001-08:00

برف می بارد

برف می بارد به روی خار و خاراسنگ
کوهها خاموش
دره ها دلتنگ
راه ها چشم انتظار کاروانی با صدای زنگ
بر نمی شد گر ز بام کلبه ها دودی
یا که سوسوی چراغی گر پیامی مان نمی آورد
رد پا ها گر نمی افتاد روی جاده های لغزان
ما چه می کردیم در کولاک دل آشفته دمسرد ؟
آنک آنک کلبه ای روشن
روی تپه روبروی من
در گشودندم
مهربانی ها نمودندم
زود دانستم که دور از داستان خشم برف و سوز
در کنار شعله آتش
قصه می گوید برای بچه های خود عمو نوروز
گفته بودم زندگی زیباست
گفته و ناگفته ای بس نکته ها کاینجاست
آسمان باز
آفتاب زر
باغ های گل
دشت های بی در و پیکر
سر برون آوردن گل از درون برف
تاب نرم رقص ماهی در بلور آب
بوی عطر خاک باران خورده در کهسار
خواب گندمزارها در چشمه مهتاب
آمدن رفتن دویدن
عشق ورزیدن
در غم انسان نشستن
پا به پای شادمانی های مردم پای کوبیدن
کار کردن کار کردن
آرمیدن
چشم انداز بیابانهای خشک و تشنه را دیدن
جرعه هایی از سبوی تازه آب پاک نوشیدن
گوسفندان را سحرگاهان به سوی کوه راندن
همنفس با بلبلان کوهی آواره خواندن
در تله افتاده آهوبچگان را شیر دادن
نیمروز خستگی را در پناه دره ماندن
گاه گاهی
زیر سقف این سفالین بامهای مه گرفته
قصه های در هم غم را ز نم نم های باران شنیدن
بی تکان گهواره رنگین کمان را
در کنار بام دیدن
یا شب برفی
پیش آتش ها نشستن
دل به رویاهای دامنگیر و گرم شعله بستن
آری آری زندگی زیباست
زندگی آتشگهی دیرنده پا برجاست
گر بیفروزیش رقص شعله اش در هر کران پیداست
ورنه خاموش است و خاموشی گناه ماست
پیر مرد آرام و با لبخند
کنده ای در کوره افسرده جان افکند
چشم هایش در سیاهی های کومه جست و جو می کرد
زیر لب آهسته با خود گفتگو می کرد
زندگی را شعله باید برفروزنده
شعله ها را هیمه سوزنده
جنگلی هستی تو ای انسان
جنگل ای روییده آزاده
بی دریغ افکنده روی کوهها دامن
آشیان ها بر سر انگشتان تو جاوید
چشمهها در سایبان های تو جوشنده
آفتاب و باد و باران بر سرت افشان
جان تو خدمتگر آتش
سر بلند و سبز باش ای جنگل انسان
زندگانی شعله می خواهد صدا سر داد عمو نوروز
شعله ها را هیمه باید روشنی افروز
کودکانم داستان ما ز آرش بود
او به جان خدمتگزار باغ آتش بود
روزگاری بود
روزگار تلخ و تاری بود
بخت ما چون روی بدخواهان ما تیره
دشمنان بر جان ما چیره
شهر سیلی خورده هذیان داشت
بر زبان بس داستانهای پریشان داشت
زندگی سرد و سیه چون سنگ
روز بدنامی
روزگار ننگ
غیرت اندر بندهای بندگی پیچان
عشق در بیماری دلمردگی بیجان
فصل ها فصل زمستان شد
صحنه گلگشت ها گم شد نشستن در شبستان شد
در شبستان های خاموشی
می تراوید از گل اندیشه ها عطر فراموشی
ترس بود و بالهای مرگ
کس نمی جنبید چون بر شاخه برگ از برگ
سنگر آزادگان خاموش
خیمه گاه دشمنان پر جوش
مرزهای ملک
همچو سر حدات دامنگستر اندیشه بی سامان
برجهای شهر
همچو باروهای دل بشکسته و ویران
دشمنان بگذشته از سر حد و از بارو
هیچ سینه کینه ای در بر نمی اندوخت
هیچ دل مهری نمی ورزید
هیچ کس دستی به سوی کس نمی آورد
هیچ کس در روی دیگر کس نمی خندید
باغهای آرزو بی برگ
آسمان اشک ها پر بار
گر مرو آزادگان دربند
روسپی نامردمان در کار
انجمن ها کرد دشمن
رایزن ها گرد هم آورد دشمن
تا به تدبیری که در ناپاک دل دارند
هم به دست ما شکست ما بر اندیشند
نازک اندیشانشان بی شرم
که مباداشان دگر روزبهی در چشم
یافتند آخر فسونی را که می جستند
چشم ها با وحشتی در چشمخانه هر طرف را جست و جو می کرد
وین خبر را هر دهانی زیر گوشی بازگو می کرد
آخرین فرمان آخرین تحقیر
مرز را پرواز تیری می دهد سامان
گر به نزدیکی فرود اید
خانه هامان تنگ
آرزومان کور
ور بپرد دور
تا کجا ؟ تا چند ؟
آه کو بازوی پولادین و کو سر پنجه ایمان ؟
هر دهانی این خبر را بازگو می کرد
چشم ها بی گفت و گویی هر طرف را جست و جو می کرد
پیر مرد اندوهگین دستی به دیگر دست می سایید
از میان دره های دور گرگی خسته می نالید
برف روی برف می بارید
باد بالش را به پشت شیشه می مالید
صبح می آمد پیر مرد آرام کرد آغاز
پیش روی لشکر دشمن سپاه دوست دشت نه دریایی از سرباز
آسمان الماس اخترهای خود را داده بود از دست
بی نفس می شد سیاهی دردهان صبح
باد پر می ریخت روی دشت باز دامن البرز
لشکر ایرانیان در اضطرابی سخت درد آور
دو دو و سه سه به پچ پچ گرد یکدیگر
کودکان بر بام
دختران بنشسته بر روزن
مادران غمگین کنار در
کم کمک در اوج آمد پچ پچ خفته
خلق چون بحری بر آشفته
به جوش آمد
خروشان شد
به موج افتاد
برش بگرفت وم ردی چون صدف
از سینه بیرون داد
منم آرش
چنین آغاز کرد آن مرد با دشمن
منم آرش سپاهی مردی آزاده
به تنها تیر ترکش آزمون تلختان را
اینک آماده
مجوییدم نسب
فرزند رنج و کار
گریزان چون شهاب از شب
چو صبح آماده دیدار
مبارک باد آن جامه که اندر رزم پوشندش
گوارا باد آن باده که اندر فتح نوشندش
شما را باده و جامه
گوارا و مبارک باد
دلم را در میان دست می گیرم
و می افشارمش در چنگ
دل این جام پر از کین پر از خون را
دل این بی تاب خشم آهنگ
که تا نوشم به نام فتحتان در بزم
که تا کوبم به جام قلبتان در رزم
که جام کینه از سنگ است
به بزم ما و رزم ما سبو و سنگ را جنگ است
در این پیکار
در این کار
دل خلقی است در مشتم
امید مردمی خاموش هم پشتم
کمان کهکشان در دست
کمانداری کمانگیرم
شهاب تیزرو تیرم
ستیغ سر بلند کوه ماوایم
به چشم آفتاب تازه رس جایم
مرا نیر است آتش پر
مرا باد است فرمانبر
و لیکن چاره را امروز زور و پهلوانی نیست
رهایی با تن پولاد و نیروی جوانی نیست
در این میدان
بر این پیکان هستی سوز سامان ساز
پری از جان بباید تا فرو ننشیند از پرواز
پس آنگه سر به سوی آسمان بر کرد
به آهنگی دگر گفتار دیگر کرد
درود ای واپسین صبح ای سحر بدرود
که با آرش ترا این آخرین دیدار خواهد بود
به صبح راستین سوگند
بهپنهان آفتاب مهربار پاک بین سوگند
که آرش جان خود در تیر خواهد کرد
پس آنگه بی درنگی خواهدش افکند
زمین می داند این را آسمان ها نیز
که تن بی عیب و جان پاک است
نه نیرنگی به کار من نه افسونی
نه ترسی در سرم نه در دلم باک است
درنگ آورد و یک دم شد به لب خاموش
نفس در سینه های بی تاب می زد جوش
ز پیشم مرگ
نقابی سهمگین بر چهره می اید
به هر گام هراس افکن
مرا با دیده خونبار می پاید
به بال کرکسان گرد سرم پرواز می گیرد
به راهم می نشیند راه می بندد
به رویم سرد می خندد
به کوه و دره می ریزد طنین زهرخندش را
و بازش باز میگیرد
دلم از مرگ بیزار است
که مرگ اهرمن خو آدمی خوار است
ولی آن دم که ز اندوهان روان زندگی تار است
ولی آن دم که نیکی و بدی را گاه پیکاراست
فرو رفتن به کام مرگ شیرین است
همان بایسته آزادگی این است
هزاران چشم گویا و لب خاموش
مرا پیک امید خویش می داند
هزاران دست لرزان و دل پر جوش
گهی می گیردم گه پیش می راند
پیش می ایم
دل و جان را به زیور های انسانی می آرایم
به نیرویی که دارد زندگی در چشم و در لبخند
نقاب از چهره ترس آفرین مرگ خواهم کند
نیایش را دو زانو بر زمین بنهاد
به سوی قله ها دستان ز هم بگشاد
برآ ای آفتاب ای توشه امید
برآ ای خوشه خورشید
تو جوشان چشمه ای من تشنه ای بی تاب
برآ سر ریز کن تا جان شود سیراب
چو پا در کام مرگی تند خو دارم
چو در دل جنگ با اهریمنی پرخاش جو دارم
به موج روشنایی شست و شو خواهم
ز گلبرگ تو ای زرینه گل من رنگ و بو خواهم
شما ای قله های سرکش خاموش
که پیشانی به تندرهای سهم انگیز می سایید
که بر ایوان شب دارید چشم انداز رویایی
که سیمین پایه های روز زرین را به روی شانه می کوبید
که ابر آتشین را در پناه خویش می گیرید
غرور و سربلندی هم شما را باد
امدیم را برافرازید
چو پرچم ها که از باد سحرگاهان به سر دارید
غرورم را نگه دارید
به سان آن پلنگانی که در کوه و کمر دارید
زمین خاموش بود و آسمان خاموش
تو گویی این جهان را بود با گفتار آرش گوش
به یال کوه ها لغزید کم کم پنجه خورشید
هزاران نیزه زرین به چشم آسمان پاشید
نظر افکند آرش سوی شهر آرام
کودکان بر بام
دختران بنشسته بر روزن
مادران غمگین کنار در
مردها در راه
سرود بی کلامی با غمی جانکاه
ز چشمان برهمی شد با نسیم صبحدم همراه
کدامین نغمه می ریزد
کدام آهنگ ایا می تواند ساخت
طنین گام های استواری را که سوی نیستی مردانه می رفتند ؟
طنین گامهایی را که آگاهانه می رفتند ؟
دشمنانش در سکوتی ریشخند آمیز
راه وا کردند
کودکان از بامها او را صدا کردند
مادران او را دعا کردند
پیر مردان چشم گرداندند
دختران بفشرده گردن بندها در مشت
همره او قدرت عشق و وفا کردند
آرش اما همچنان خاموش
از شکاف دامن البرز بالا رفت
وز پی او
پرده های اشک پی در پی فرود آمد
بست یک دم چشم هایش را عمو نوروز
خنده بر لب غرقه در رویا
کودکان با دیدگان خسته وپی جو
در شگفت از پهلوانی ها
شعله های کوره در پرواز
باد در غوغا.
شامگاهان
راه جویانی که می جستند آرش را به روی قله ها پی گیر
باز گردیدند
بی نشان از پیکر آرش
با کمان و ترکشی بی تیر
آری آری جان خود در تیر کرد آرش
کار صد ها صد هزاران تیغه شمشیر کرد آرش
تیر آرش را سوارانی که می راندند بر جیحون
به دیگر نیمروزی از پی آن روز
نشسته بر تناور ساق گردویی فرو دیدند
و آنجا را از آن پس
مرز ایرانشهر و توران بازنامیدند
آفتاب
درگریز بی شتاب خویش
سالها بر بام دنیا پاکشان سر زد
ماهتاب
بی نصیب از شبروی هایش همه خاموش
در دل هر کوی و هر برزن
سر به هر ایوان و هر در زد
آفتاب و ماه را در گشت
سالها بگذشت
سالها و باز
در تمام پهنه البرز
وین سراسر قله مغموم و خاموشی که می بینید
وندرون دره های برف آلودی که می دانید
رهگذرهایی که شب در راه می مانند
نام آرش را پیاپی در دل کهسار می خوانند
و نیاز خویش می خواهند
با دهان سنگهای کوه آرش می دهد پاسخ
می کندشان از فراز و از نشیب جادهها آگاه
می دهد امید
می نماید راه
در برون کلبه می بارد
برف می بارد به روی خار و خارا سنگ
کوه ها خاموش
دره ها دلتنگ
راهها چشم انتظاری کاروانی با صدای زنگ
کودکان دیری است در خوابند
در خوابست عمو نوروز
می گذارم کنده ای هیزم در آتشدان
شعله بالا می رود پر سوز

شنبه 23 اسفند 1337

2009-12-02T18:24:00.000-08:00

عاشق بوده‌ام

تمام و کمال

نیرومند و توانا

سخاوتمند و خطاپوش

برای معشوقکان...

و جز نهایتِ مهربانی

چه کرده‌ام

برای خنجر‌به‌دستان سپید‌چشمِ در قفایم...

خاطرات سبز درخت

2009-11-27T04:03:00.000-08:00

سرِ یالِ کوه ایستاده‌ام و به پیرامونم نگاه می‌کنم. باد‌های تندی مرا در‌هم‌می‌پیچد. دوست دارم به تخته‌سنگی تکیه بزنم و همینجا بمانم. کمرکش نفس‌گیری بود و از نفس افتاده‌ام. دامنه‌ی پرشیب در دو سوی نگاهم تا پایین کشیده شده است...

به یالِ کوهِ زندگی رسیده‌ام، هر چند شاید دیریست از آن گذشته‌ام و خبر ندارم اما در نیمه راه عمر این روزهایی که باد می‌آید و فکر و خبر می‌آورد و می‌برد به نیمه‌ی آمده می‌نگرم که همه تلاش بود، از روزهای آغاز گام نهادن بر زمین تا ماتم مسخره‌ی نمره‌های بی‌معنا... شتابی هر روزه در مدار زندگی، دویدن و رسیدن، لحظه‌ای آرام نداشتن، شب‌بیداری، خواندن... نه بلعیدن، بوی نویی و تازگی، تجربه‌هایی که در دنیای بی‌تجربگی‌ها بی‌بدیل بود. میل به بیشتر دانستن و بیشتر دیدن و زندگی را چونان اناری تا قطره‌ی آخر نوشیدن، سایه‌ی سنگین "چیزی شدن" از دید دیگران...و مرگ در این میان دور بود و غریبه و ناآشنا...و هق‌هق پنهان و آشکار میانسالان بی‌معنا. شوری بود و شعله‌ای در جان که از همه‌چیز می‌گذشت.

آن سوی یالِ این کوهِ بلند باز هم کوه‌هاست و دره‌ها پیچیده در هم...

شاید آهسته‌تر پایین می‌روم، اما زمان شتاب بیشتری گرفته است. بیشتر نگاه می‌کنم، در اعماق هر چه می‌بینم می‌پلکم، جزئیات بیشتری را بهتر می‌بینم، "چیزی شدن" را به سخره گرفته‌ام و دیگر جز برای دل خود کاری نمی‌کنم و تجربه‌ها، تداعی فام‌های رنگین تجربه‌های دیرین می‌شود. آشناپنداری غریبی بر جانم سایه انداخته، نیمرخ خندانِ دخترِ ناشناس از پشت شیشه‌ی بارانی را انگار سال‌ها قبل جایی در سرزمینی دیگر دیده بوده‌ام و ناگهان هیئت مبهم مردی که می‌گذرد مرا می‌برد تا خاطره‌ای دور... نیمه‌ی دردناکی است این نیمه‌ی عمر با همه‌ی این‌تداعی‌ها که هر کدام تمام تار‌های وجود آدم را می‌لرزانند و نیمه‌ی شیرینی است در مزه‌مزه کردن کاهلانه‌ی همه ذرّات حافظه...

بسیاری از رفتگان آن سال‌های جوانی را هم می‌شناختم اما هر چه می‌گذرد جنس این اندوه دگرگون می‌شود. این روزها آن که رفته دیگر تصویری در قابی یا نامی بر کتابی نیست. آدمی است که حتماً با تمام حواس واقعی بشری یا حتی فوق‌بشری او را حس کرده‌ام ، با او زندگی کردم، در یک فضا نفس کشیدم، خشم و اندوه و شادمانی و لبخند‌هایش را دیده‌ام، این روزها اینها که می‌روند دیگر هر کدام بخشی از من بوده‌اند، جایی در این زندگی بوده‌اند و هزار خاطره تداعیِ جان هر کدام است، شریک شده‌ام با آنها در چای نیمروز یا خوفِ نیمه‌شب بیابان . انگار درختان ِخاطره دانه‌دانه بر خاک می‌افتد، انگار تنه‌های بریده‌ی درخت بر سرم هوار می‌شود، انگار در پیچاپیچ همگون درون تنه‌های بریده‌ی درخت می‌چرخم و گم می‌شوم. انگار آدم‌های زندگی‌ام دانه‌دانه مثل برگ‌های پهن افرا از تنم جدا می‌شوند و زخم آن ارام آرام پوست می‌بندد و هر از گاهی با اندوهی دیگر سر باز می‌کند...

و زخمی که تازه پوست بسته چه بد می‌شکافد.

صبحِ ابری

2009-11-23T17:17:00.001-08:00

حدود ده سال پیش از مراکش آمده و سه سال پیش همسرش را در تصادف رانندگی از دست داده و حالا با دختر هفت‌ساله‌اش زندگی می‌کند، از هلند به آلمان آمده تا به خواهر و برادر‌هایی که اینجا دارد نزدیک باشد و امیدوار که اندکی بار تنهایی او و دخترش را سبک کنند و حالا باید علاوه بر عربی و هلندی و فرانسه که خوب می‌داند آلمانی هم یاد بگیرد.

صبحی گرفته و ابری است و قطره‌های باران روی شیشه‌ می‌لرزند و صورتش را بر‌می‌گرداند و اشک در چشمان او هم می‌لرزد و جاری می‌شود. برادرش چند هفته پیش صاحب دومین فرزند خود شد و همان موقع او خندان و خوشحال این خبر را به من داده بود و حالا دریافته بودند که کودک مبتلا به "سندرم داون" است.

از شیرینی و دوست‌داشتنی بودن کودک می‌گفت و از نگرانی برای آینده او، شکرگزاری که حداقل در کشوری مثل آلمان که امکانات خوبی برای چنین افرادی دارد و از تمام تلخی آگاهی پدر و مادر نوزاد از چنین خبری...

و از این که چقدر دوستش می‌دارند...

خبر خوبی برای شروع یک روز دلگیر ابری با باد‌هایی در هم پیچنده نبود و مرا با خود برد به هزارتوی بی‌انجام اندیشه‌هایی ابری... لحظه‌ای خودم را جای آن مادر گذاشتم و تلخی بغضی راه گلویم را بست و این بغض ناگهان تداعی بغض چند ماهه بود که هنوز مانده است. شباهت غریبی میان مهر و عشقم به سرزمین مادری با کودکی چنین یافتم. کودکی که به هزار راه در پی بهبود و رشد و بالیدن او هستی و در عمق ذهنت می‌دانی که چقدر بعضی هدف‌ها ناممکن یا بعید هستند. کودکی که بسیار دوستش‌می‌داری، از جان توست و با توست اما هرگز آنچنان که می‌خواهی نخواهد شد.

هر روز با امید و شور به تلاش‌های امیدوارانه‌ی سرشار از دلخوشی خودت و دوستانت نگاه می‌کنی و می‌دانی چاره‌ای جز همین گام‌ها نیست اما عقب‌ماندگی تاریخی هولناکی بر سراسر این پهنه سایه انداخته و در تاراج‌ها و هجوم‌های دیرین و دیروز و امروز ملغمه‌ای در‌هم به‌جا مانده است.

کودکی است عزیز و دوست‌داشتنی که هر چه از دست برآید برایش می‌کنی و رگه‌هایی از امید و بهبود و بارقه‌هایی از شفا و بهروزی می‌بینی اما حریف واقعیتی که حضور قدرتمند خود را در هر برخورد، اظهار نظر، دیدگاه و شخصیت افراد نشان می‌دهد، نمی‌شوی.

بغض چند ماهه‌ام شباهت غریبی به بغض این صبحگاه ابری برای بیماری علاج‌ناپذیر کودکی محبوب داشت...

بوسه The KISS

2009-11-19T07:30:00.001-08:00

"I have the gift of neither the spoken nor the written word, especially if I have to say something about myself or my work. Whoever wants to know something about me -as an artist, the only notable thing- ought to look carefully at my pictures and try and see in them what I am and what I want to do."

Gustav Klimt

"من نه از موهبت خوش‌سخنی برخوردارم و نه می‌توانم متنی زیبا بنگارم، بخصوص آنجا که پای توصیف خودم یا کارم به میان می‌آید. هر‌کس می‌خواهد هنرمند نقاشی مانند مرا بشناسد تنها کاری که می‌تواند بکند نگاهِ موشکافانه و دقیق به نقاشی‌های من است تا مگر بتواند از ورای آنها دریابد من که هستم و چه می‌خواهم"

گوستاو کلیمت

رنگ‌ها، حس عمیق، آرامش، صمیمت و وارهیدگی و حقیقت جاری در این نقاشی را بسیار دوست می‌دارم.

تک‌قهرمانان

2009-11-13T06:26:00.000-08:00

سالن آمفی تئاتر یکی از دبیرستان‌های شهر، غروب یکی از روزهای آخر هفته پاییزی، جایی که یک گروه موسیقی برنامه اجرا می‌کند. مهمانان بیشتر میانسال و مسن هستند. ماجرایی معمولی در هر کنار‌گوشه این شهر اروپایی، اما یک نکته چشمگیر است و ذهن آدم را تا اعماق تاریک گذشته‌ها می‌کشاند. امسال صد و شصتمین سالی است که این گروه برنامه اجرا می‌کند. یک گروه موسیقی که صد و شصت سال ارتباط و همبستگی و همکاری و نام و وجهه و اعتبار و کیفیت و اعضای خود را حفظ کرده است.

در هزارتوی ذهنم در هم می‌پیچم و به سرزمینی فکر می‌کنم که بیش از بیست و پنج سال از عمرم را در عرصه‌های مختلفی فعالیت و تلاش کرده‌ام. چه ناپایدار و شکننده و میرا بوده همه آن تلاش‌ها و همه آن خون‌دل‌ خوردن‌ها... با هزار همت و امید آدم‌‌هایی دور هم جمع می‌شوند و گاهی به چند سال هم نمی‌رسد که دیگر نام و نشانی از آنچه ساخته‌اند باقی نمی‌ماند. تداوم کارهای شخصی‌تر آدم‌ها هم چندان بهتر نیست. دوره‌های دوستانه و خانوادگی که گاهی به سال نمی‌رسند. فروشگاه‌ها و مکان‌های عمومی که دائم عوض می‌شوند. کسب‌و‌کارهایی که در طول زمانی اندک نابود شده‌اند یا تغییر کرده‌اند و این تغییر معمولاً با سقوطی هولناک در کیفیت همراه بوده است و اینجا سر خیابان دکان کوچک آبجو‌فروشی است که به اندازه بعضی از آثار تاریخی شهر قدمت دارد. کارهای بسیار ساده‌ای مثل به یادآوردن و تبریک گفتن همیشگی سالروز تولد آدم‌ها هم از تداوم بی‌نصیب می‌ماند. همه کارها و فعالیت‌ها خیلی زود از نفس می‌افتد. مرام و معرفت و باور درونی‌ای که آدم‌ها را پایبند به انجام کارهایی تا پایان عمر کند وجود ندارد. اصلاً لازم نیست جای دوری برویم همین دور‌و‌برمان و در همین روزمرگی‌هامان این فقدان پایبندی و باور به تداوم کاری که دوست داریم را به خوبی می‌بینیم کارهای بزرگ که جای خود دارد. هیچ کار بزرگی در یک یا دو سال به ثمر نمی‌نشیند صبوری باید کرد و فعالیت‌های جمعی و گروهی هم به دشواری بیش از این ادامه پیدا می‌کند. انگار آدم‌ها یادشان رفته اینکه حرف آدم حرف باشد و بر سر آن ایستادن ارزشمند است. انگار آدم‌ها یادشان رفته اعتبار آدم ‌‌ها به اعتماد و تکیه‌ای است که می‌شود به آنها کرد. یاد نگرفته‌ایم که داشتن یک گروه موفق و پایدار که بتواند کیفیتی را تا سال‌ها ادامه دهد ارزشمند‌تر از منِ کوچکی است که در دو صباح عمری نامی به هم می‌زند و بعد خاک می‌شود. همیشه خائنی هست، اندیشه‌ای اهریمنی، خودخواهی، حسادت، برتری‌جویی و منافع مادی لحظه‌ای که بر مهربانی و همکاری و شرافت و معرفت و حفظ باوری برای تمام عمر می‌چربد.

پشت سرمان را نگاه کنیم در همین مدت عمرمان چند رشته پنبه شده، تار‌و‌پود از هم‌گسیخته، شکوفه‌های میوه‌ نشده، کار بی‌سامان، قصه‌ی به سر نرسیده‌ و بار بر زمین مانده گذاشته‌ایم و گذشته‌ایم...

و این ناپایداری تلخ جاری در تمام عرصه‌های حیات‌مان سخاوت و مهر و ایمان جان‌مان را مکیده است.

ساختمان تالار شهر آخن در آلمان که در قرن چهاردهم میلادی ساخته شده است و پس از دو آتش‌سوزی وسیع از سال 1883 به همین شکل و با کاربری"نالار شهر" به کار خود ادامه داده است.

فرود

2009-11-08T15:56:00.000-08:00

فراز

2009-11-08T14:25:00.001-08:00

پائیزانه

2009-11-01T13:27:00.000-08:00

چشم‌های مهربان‌تان را به میهمانی رنگ‌های گرم پاییزی می‌برم

با همه آن خش‌خش دلچسب برگ‌‌ها زیر پاهایم

برگ‌های رقصان در باد که بر سر و رویم می‌بارید

ابرهایی لبریز از باران

و تک‌خوانی‌ پرنده‌هایی کوچک

که در تصویر نمی‌گنجید

تصویر قطره‌ای از رود زندگی است...

نوش

گودال بزرگ

2009-10-30T08:43:00.001-07:00

درست مثل گودال بزرگی است که همه‌ی آنها که در آن هستند از گودال بودنش یا بی‌خبرند یا خودشان را به بی‌خبری می‌زنند یا با‌خبرند و در رنجی مدام به تلاش برای تبدیل این گودال به فرازی سربلند تلاش می‌کنند.

آنها که توی این گودال گیر افتاده‌اند جوهره‌ی نابی دارند اما این سایه‌ی همیشگی و سیاه دور و ‌برشان دل‌شان را تنگ و جان‌شان را مکدّر کرده است. یاد‌ها و خاطره‌ها شیرین و نرم می‌گذرد از خاطرشان و حاصلش لبخند خشکیده‌ی بی‌جانی است که در تیرگی مسموم فضای بی‌روزن گودال محو می‌شود. در‌ها و پنجره‌ها همه بسته است و اگر به تلاشی و کوششی هم باز شود این همت در همه نیست. کمی بالاتر ایستادن، توان این که از لبه‌های گودال بیرون را هم تماشا کنی دلخوشی خیلی‌هاست. آدم‌ها در این گودال بسته بی‌رحم و بی‌گذشت و تلخ می‌شوند. پا بر سر هم می‌گذارند تا کمی بالاتر بروند به خیال اینکه از آن تیرگی ژرف بگریزند غافل که فشردن دیگران زیر پاها به عمق این گودال می‌افزاید. کسی به راستی به فکر پر کردن بن‌مایه‌های این گودال با مصالحی مستحکم نیست، مصالحی که هر صد سال و پنجاه سال دوباره تا قهقرا فروکش نکند. همچون در چاه‌ماندگان مستأصل به رسن‌های پوسیده‌ای چنگ زده‌اند و بر لبه‌های دیوار‌های تیره گودال آویخته‌اند. می‌کشند و کشته می‌شوند و بر قفای یکدیگر خنجر می‌زنند و جوانمردی و مروت و معرفت قصه‌هایی از یاد رفته است. هر کس دیگری را پله‌ای یا انبانی می‌بیند تا پا بر آن بگذارد و به روشنی بیرون گودال نزدیک‌تر شود. از لبه این گودال می‌شود جاهایی را دید که همان بدیهیات اولیه که گودال‌نشینان از آن محرومند در آنها جاریست. جاهایی که در دارد و پنجره و جایی برای گریز و نفس کشیدن.

اگر نوری بر این گودال بتابد شگفتی‌هاست در آن اما در این تیرگی بصری نیست تا بصیرتی باشد و تنها دست از جان‌شستگان حدیث شگفتی‌های بی‌بدیل درون گودال را از زبان تو باور می‌کنند و با طناب تو به اعماق آن سفر می‌کنند.

شاید این را فقط برای آنهایی گفتم که با خبرند و رنج می‌کشند و هر روز امیدشان در مصاف با خیل بی‌خبران و آنها که خود را به بی‌خبری زده‌اند فرسوده می‌شود.

یادِ درخت

2009-10-23T07:38:00.001-07:00

و یاد آن درخت

در خاطره‌ی جنگل جاری خواهد ماند.

سلامت را نمی‌خواهند پاسخ گفت...

2009-10-21T17:53:00.000-07:00

راه دور

2009-10-20T11:32:00.001-07:00

ریشه...درخت...حلزون...هزارتو Root..Tree... Snail. Labyrinth

2009-10-13T04:56:00.000-07:00

"بکششششششش..."

2009-10-11T03:48:00.001-07:00

"بُکُششششششش..."

مادر، پدر، مادربزرگ، پدربزرگ، سر سفره ‌ی غذا، در انباری خانه، در باغچه، در مزرعه، در بیابان، در هر جایی که ممکن است موجودی با موهبت ِحیات بجنبد این فریاد از روزهای آغاز کودکی در گوشِ کودک طنین می‌اندازد.

من و شاید تویی که این جا می‌آیی و می‌خوانی با وجودِ آموزه‌های غالبِ جامعه‌مان تمام تلاش‌مان را می‌‌کنیم تا رفتاری دیگر در پیش گیریم.

اما هنوز اندیشه‌ی کشتن ، اندیشه‌ی غالبِ مردم در بسیاری از نقاط ِدنیاست. هنوز بچه‌ها‌ و بزرگسالان در بسیاری از نقاط ِدنیا دانسته و ندانسته، بی‌دلیل و با دلیل موجودِ زنده‌ای را می‌کشند و از زجر دادن آن لذّت می‌برند. هنوز اندیشه‌ی بدوی شستنِ خون با خون اندیشه‌ی غالب همین روزگار است.

کودکانی که به جای مهر و عاطفه، کشتن و زجر دادن موجودات دیگر را یاد می‌گیرند و حتی تشویق می‌شوند. کسی مهرِ به انسان و جهان را در هیچ کجای زندگی‌شان طوری که دریابند و باور کنند به آنان نمی‌آموزد.

بار‌ها ثابت شده است که تلاش بسیار برای القا و توصیه و التماس و درخواست و واداشتن کسانی به مهربانی نتیجه‌ی خونباری داده است، باوری دور و غم‌انگیز آدم‌ها را وا می‌دارد که خون را با خون بشویند و درد خود را با درد کشیدنِ موجودِ دیگری تسکین دهند و زخم‌هاشان با زخم‌های ناسور و خونریز دیگری مرهم یابد.

هنوز سبعیت در جان و جهان مردمانی چنان ریشه‌دار است که گاهی فکر می‌کنی در قبیله‌ای از بدویان آدمخوار جویده می‌شوی. هنوز راه درازی است تا دگرگونی این باور‌ها و شیوعِ هولناکِ هاریِ گسترده‌ی این روزها چیزی نیست جز یکی از ثمرِات تلخِ آموزه‌هایی که مهربانی در آنها به فراموشی سپرده شده است.

این آدم‌نمایانِ خون‌ریز همان کودکانی هستند که از زمانی که زبان باز کرده‌اند در مقابل هر موجود زنده‌ای، شنیده‌اند و دیده‌اند:

"بُکُشششششش..."

مدرسه‌ای که می‌رفتیم...

2009-09-28T05:56:00.000-07:00

دوستان و هم مدرسه‌ای‌های مدرسه‌ی مهران، در آمریکا بزرگداشتی برای آقای مافی عزیز، مدیر فرهیخته‌ی دبستان‌ مهران برگزار کردند...

یادداشت کوتاهی نوشتم و به رسم سپاس برای‌شان فرستادم...

باز بوی پائیز یادِ روز‌های مهر را در دلم زنده می‌کند، روزهای خوش و مهربان کودکی، روزهای دوستی‌های عمیق و دشمنی‌های کاغذی، روزهایی که در مدرسه مهران درس مهر و زندگی می‌آموختیم. روزهایی که نقش‌های آن بر خاطرات همه ما از یاد نرفتنی است. روزهایی که با همت و تلاش و امید انسان‌هایی نازنین و کمیاب برای ما شکل گرفتند. انسان‌هایی که باور داشتند و دارند که بالیدن انسانِ شریف و عاشق، سرزمینی آبادتر می‌سازد.

زن و مردی مصمم و امیدوار با همّتِ والای خود کودکی‌‌های ما را ساختند و هر لحظه‌ از آن را رنگی ابدی از تجربه و شرافت و تعهد زدند. همتی که روزگار، تداوم حضور آن را برنتافت و کودکان ما از جزیره‌ی کوچکِ امید و اعتماد و آموزش محروم ماندند.

آن بانوی مهربان روزهای مهر را چند سال پیش با درد و اندوه به خاکِ گرمِ وطن سپردیم و باز به یاد آوردیم که گوهر‌های گرانبهای زندگی چه آسان و چه زود از کف می‌روند. یادمان ماند که قدر بدانیم لحظه‌های حضور را، لحظه‌های بی‌بازگشت لبخند و امید و دیدار را، لحظه‌های گرم و صمیمی نقل تجربه‌های بی‌بدیل را ...

و بزرگا‌مرد روزهای مهرِ کودکی‌مان را با هر توان و همتی که از ما بر‌می‌آمد در‌میان گرفتیم و هر بار به او گفتیم که چقدر آگاهیم به همه آنچه او به ما و به این سرزمین بخشیده است. گویِ روشنی که در هاله‌ی گرمای خورشیدوار خویش دل‌های ما را نور و توان می‌بخشد.

و بچه‌های آن روزهای خوب مدرسه حالا همه‌جای دنیا هستند و این یاد و مهر در همه جای جهان زنده و پایدار...

شاید بی‌مهری روزگار یا جاده‌های شگرفِ سرنوشت هر کدام از ما را به سویی از این کره‌ی خاکی کشانده است اما شعله‌ی آن روزهای مهر، نورِ مشترکِ جانِ همه‌ی ماست و چه زیباست جان‌هایی که نقشِ مهر را از روزهای دور هنوز بر دل دارند و وفادارانه قدر می‌دانند ذرّه ذرّه تلاش‌های بانوی مهربان و مردِ بلندهمّت آن روزهای دور را...

ما بچه‌هایی که اینجا در سرزمین همه امید‌های دور و دیر مانده‌ایم سپاسگزار و قدردان همت شماییم... شما زنان و مردانی که در دنیای پرشتاب و بی‌امان امروز جایی برای همه ارزش‌های مقدس انسانی در جان‌تان باقی گذاشتید. شما که خاطرات ناب روزهای مهر و مهران را فراموش نکردید و حالا میزبان مردی هستید که نمادِ زنده‌ی همه‌ی آن خاطره‌ها و روزهای خوب است. مردی که شعله‌ی ارزش‌ها و امید‌هایی در جانش زنده است که دیرگاهی است کمیاب و دیریاب شده است. مردی که یک قافله دل همره اوست...

نوش‌تان باد جامِ جانِ فرهیخته و بزرگوار او...

و سپاس از همت بلندتان...

شهرزاد فتوحی

آخن 11 شهریور 1388

دوم سپتامبر2009

دلتنگی

2009-09-25T11:19:00.000-07:00

پدرم ، محمود فتوحی، مربی قدیمی کوهنوردی و اسکی ، در آستانه‌ی هفتادوسه سالگی
دوم مهرماه 1388
دارآباد
چقدر دلم تنگ شده
برای ایران
برای پدرم
برای دارآباد
برای مهر...

آدمی به فروتنی و صبوری و مهربانی او کم دیده‌ام

و کوه‌های بلند به او ابرمردی آموختند

Dream

2009-09-25T08:59:00.000-07:00

چشم‌هایم را نمی‌خواهم باز کنم،
نمی‌خواهم بیدار شوم...

گاهی همه آنهایی که دوست دارم،
همه کارهایی که دوست دارم،
همه دنیای مألوفم

در خواب‌هایم هستند
I don't want to open my eyes
I don't like to wake up
sometimes all the people I love,
all the jobs I like
and all the world I used to
is just in my Dreams

خزانی

2009-09-23T18:00:00.000-07:00

پاییز جان ! چه شوم ، چه وحشتناک،

آنک ، بر آن چنار جوان ، آنک

خالی فتاده لانه‌ی آن لک لک.

او رفت و رفت غلغلِ غلیانش،

پوشیده ، پاک ، پیکرِ عریانش.

سر زی سپهر کردنِ غمگینش.

تن با وقار شستنِ شیرینش

پاییز جان ! چه شوم ، چه وحشتناک،

رفتند مرغکان طلایی بال.

از سردی و سکوت سیه جستند،

وز بید و کاج و سرو نظر بستند.

رفتند سوی نخل ، سوی گرمی

و آن نغمه‌های پاک و بلورین رفت.

پاییز جان ! چه شوم ، چه وحشتناک،

اینک ، بر این کناره‌ی دشت ، اینک

این کوره‌راه ساکت ِبی‌رهرو.

آنک ، بر آن کمرکشِ کوه ، آنک

آن کوچه باغ خلوت و خاموشت،

وز یاد روزگار فراموشت.

پاییز جان ! چه سرد ،‌ چه درد‌آلود،

چون من تو نیز تنها ماندستی.

ای فصلِ فصل‌های نگارینم،

سردِ سکوتِ خود را بسراییم،

پاییزم ! ای قناری غمگینم!

مهدی اخوان ثالث

آبان 1335

...

2009-09-14T10:38:00.001-07:00

عباث

2009-09-13T03:31:00.000-07:00

همیشه عباث امضا می‌کند، از آن آدم‌هایی بود که خودش و کارهایش همه‌اش خاص است. از آن آدم‌هایی که زندگی‌شان امضای یگانه‌ی زندگی‌شان است و کلام و تصویر‌هایش هم بی‌امضا امضای او را دارد.

از آن موجودات خاص روزگار که کمیابند و آسان دست نمی‌دهد دیدن‌شان.

در مورد چنین آدمی وقتی اینطور خبر‌ها را می‌شنوم به هزارتویی از ممکنات محال پناه می‌برم، سال‌ها خوانده و نوشته‌ها و فیلم‌ها و نقل‌ها و حکایت‌ها در سرم می‌چرخد... حفره‌های اطراف دجله و هفت روز ماندن در آنها در کلاس‌های دور ادبیات فارسی، مجروحی خسته در روستایی ناشناس که به زبانی دیگر سخن می‌گویند، آدمی که سرش آسیب دیده و بعد از به هوش آمدن فراموش کرده کیست، گریز شیطنت‌بار از همه‌ی آنچه بودی، در کرانه‌ای ناشناس مسیری را پیش گرفتن و دل به لحظه‌ها سپردن...

هزار فرضِ ممکنِ محال برای گریز و پرهیز و فرار ذهنم از آن رویارویی هولناک نبودنِ آدمی که دوست دارم باشد، آدمی کم‌نظیر، آدمی که نبودنش اندوه زندگی می‌شود. از آن سرزمین تا اینجا که نشسته‌ام جوینده‌ی آدم‌هایی از این جنس بوده‌ام... کم یافته‌ام... دیر یافته‌ام... و حالا دوست ندارم باور کنم یکی از آنها ممکن است دیگر نباشد... دوست دارم به تمام این ممکنات محالم دل ببندم.

همه چيز به آني فراموش ميشود .چه باقي مي ماند بر سينه سياه شبي ازدرخشيدن آذرخشي چز آنچه در چشم خانه تو مانده و شكل گرفته بي انكه اثري از آن باشد !همه چيز در ذهن توست .تو كه تماشاچي اين پرده خواني بي انقطاعي. اصلا چه اصراري است بر ماندن نقشي در خاطره اي . نسيان . فراموشي . بيكرانگي ذهن اگر به هيچ نيايد به اين مي ارزد كه هر خاطره اي را در دوردست هايش شايد بتوان گذاشت و گذشت انگار كه در شبي كويري چشمه اي يافته باشي و نوشيده باشي و آن را رها كرده باشي. خاطر جمع به اين كه در بيكرانگي بيابان ذهنت دل خوش به چشمه هايي كه از آن نوشيده اي و بركناره ي- بي سايه اش حتي- دمي خفته باشي و باز به راه افتاده باشي چند هزار چشمه را پشت سر گذاشته اي به اميد تنها يك چشمه در پيش رو و وقتي كه يافته آن را باز نوششي و رخوتي و لميدني و باز راه افتادني از آن دست كه كردار اين روزگار مي طلبد
از يادداشت هاي عباث

2009-09-11T05:00:00.000-07:00

به من بگو!

به من بگو!

چه خواهد آمد بر سرِ حرف‌های ناگفته

راه‌های نرفته

و عسل‌های سینۀ سختِ اُشترانکوه؟

به من بگو!

از سرنوشت خنده‌های محبوس

و لذّت‌های در زنجیر

در زیر پوست‌های شکنندۀ بی‌سرود

و مانده در پشت خندق‌های سنّت‌ و دود؟

به من بگو!

کارِ ظرفیتِ دل به کجا خواهد کشید

بگو چه شد که بارها گرمِ سخن لال شدیم

محرمِ خود و اسرار شدیم

به من بگو!

دلِ سنگِ البرز تنگ خواهد شد

از دستِ گنجشک و قاصدک چه خواهد آمد؟

به من بگو!

داستانِ انسان ناتمام خواهد ماند

سرانجام ِنالۀ شبگیر به کجا خواهد کشید

در این هیاهو؟

به من بگو!

چرا می‌گندند و می‌خشکند

خاطره‌ها در جمجمه‌ها

با حرف‌های مُعوّق و ناگفته؟

به من بگو!

جاده‌ها تا کِی در خودشان گم خواهند شد

بی‌یادِ مسافرانِ آشفته؟

به من بگو!

دنیا غصۀ حذفِ کسی را هم می‌خورد

و غصۀ تنهایی تکدرختی را

و تعقیب می‌کند عبورِ هیچ رود و موری را

چرا دوامِ فنجانی شکسته در زیرِ خاک

بیشتر است از جمجمۀ خاطره‌ها؟

به من بگو!

چرا نگفتی؟

رودها نه بسانِ انسان

به سوی پایانِ راهِ خود می‌روند

با ازدحام ِذرّاتِ وجود

تا متفرّق ‌شوند برای هستی

باران شوند و آبشاری

برای کف کردن و غرّیدن

و تکرار بودن در کناری!

پسِ پاسخ به این چند پرسشِ ساده

تمنّای دیگری ندارم

امان! ترانه‌ها یادم رفت

این را هم به من بگو!

ظرفیّت دلم معطّل است

بر سرِ ترانه‌ها چه خواهد آمد

نگرانِ مرغِ سحرم

مرغِ سحر خسته نخواهد شد؟

18 شهریور 88

پرویز رجبی
parviz.rajabi@gmail.com
parvizrajabi.blogspot.com
parvizrajabi.ir

وطن

2009-09-10T15:02:00.000-07:00

وطن٬وطن

نظر فکن به من که من

به هر کجا٬غریب وار٬

که زیر آسمان دیگری غنوده ام

همیشه با تو بوده ام

اگر که حال پرسی ام

تو نیک می شناسی ام

من از درون قصه ها و غصه ها بر آمدم:

حکایت هزار شاه با گدا

حدیث عشق ناتمام آن شبان

به دختر سیاه چشم کدخدا

ز پشت دود کشت های سوخته

درون کومه ی سیاه

ز پیش شعله های کوره ها وکارگاه

تنم ز رنج٬عطر وبو گرفته است

رخم به سیلی زمانه خو گرفته است

اگر چه در نگاه اعتنای کس نبوده ام

یکی ز چهره های بی شمار توده ام

چه غمگنانه سال ها

که بال ها

زدم به روی بحر بی کناره ات

که در خروش آمدی

به جنب و جوش آمدی

به اوج رفت موج های تو

که یاد باد اوج های تو!

در آن میان که جز خطر نبود

مرا به تخته پاره ها نظر نبود

نبودم از کسان که رنگ و آب دل ربودشان

به گودهای هول

بسی صدف گشوده ام

گهر ز کام مرگ در ربوده ام

بدان امید تا که تو

دهان و دست را رها کنی

دری ز عشق بر بهشت این زمین دل فسرده وا کنی

به بند مانده ام

شکنجه دیده ام

سپیده٬ هر سپیده جان سپرده ام

هزار تهمت و دروغ وناروا شنوده ام

اگر تو پوششی پلید یافتی

ستایش من از پلید پیرهن نبود

نه جامه ٬جان پاک انقلاب را ستوده ام

کنون اگر که خنجری میان کتف خسته ام

اگر که ایستاده ام

و یا ز پا فتاده ام

برای تو٬ به راه تو شکسته ام

اگر میان سنگ های آسیا

چو دانه های سوده ام

ولی هنوز گندمم

غذا و قوت مردمم

همانم آن یگانه ای که بوده ام

سپاه عشق در پی است

شرار و شور کارساز با وی است

دریچه های قلب باز کن

سرود شب شکاف آن ز چار سوی این جهان

کنون به گوش می رسد

من این سرود ناشنیده را

به خون خود سروده ام

نبود و بود برزگر را چه باک

تو سبز جاودان بمان که من

پرنده ای مهاجرم که از فراز باغ با صفای تو

به دور دست مه گرفته پر گشوده ام

سیاوش کسرایی

HOME

2009-08-25T16:57:00.000-07:00

فیلم Home را دیدم...

نابود می‌کنیم و نابود می‌شویم...زمین با سرعتی باور‌نکردنی نابود می‌شود، بسیاری از گونه‌های جانوری در سراسر جهان آخرین نسلی هستند که زندگی را تجربه می‌کنند و شاید ما آخرین نسلی که این گونه‌ها را زنده می‌بینیم. آنقدر دلیل برای غصه خوردن در این جهان پرآشوب هست که کسی دیگر غصه نابودی زمین را نمی‌خورد. وقتی در هر کنار گوشه‌ی این زمین تیره حیات از معنای خود تهی می‌شود و انسان سبعیتی مجسم است یا جسدی متلاشی، از نابودی مرجان‌ها، تالاب‌ها، جنگل‌ها و صد‌ها گونه‌ی جانوری بی‌همتا چه می‌توان گفت؟

هنوز قرون‌وسطی در بخش‌هایی از کره زمین ادامه دارد، هشتاد درصد انرژی و منابع طبیعی زمین را فقط بیست درصد از مردم جهان استفاده می‌کنند و هر روز به نبرد هولناک آب نزدیک‌تر می‌شویم ، با یک نظر به پشت سر می‌بینیم در صد سال اخیر انسان چه تمامت‌خواه بی‌انصافی بوده است.

کشتیِ زمین در اقیانوسی از اجساد همه‌ی موجودات زنده غرق می‌شود و هنوز ابلهانی بنشسته‌اند بر این کشتی و همچون برده‌دارانِ قرن‌ها پیش، انسان‌هایی را در آن به زنجیر کشیده‌اند...

انسان دشمنی هولناک‌تر از انسان ندارد.

2009-08-20T00:10:00.001-07:00

Wie oft hast du dein Lebensnetz

hoffnungsvoll ausgeworfen

eine helfende Hand

ein liebendes Wort

eine zärtliche Geste

ein geduldiges Ohr

zu erhalten

Wie oft hast Du dein Lebensnetz

leer wieder eingeholt -

nicht müde werden

sondern das Netz ausbessern

und wieder auswerfen

es liegt an den nicht heilenden Verwundungen

dass manches

das dir geschenkt wird

dir entgeht

bevor du es erkennen kannst

چند بار امید بستی و دام برنهادی
تا دستی یاری دهنده
كلامی مهرآمیز
نوازشی
یا گوشی شنوا
به چنگ آری؟

چند بار
دامت را تهی یافتی؟

از پای منشین
آماده شو كه دیگر بار و دیگر بار
دام باز گستری!

Margot Bickel

ترجمه: احمد شاملو

Pere Lachaise

2009-08-12T08:57:00.000-07:00

Pere Lachaise

غروب‌های پنجره‌ی من

2009-07-06T17:42:00.001-07:00

هر غروب در برابر این پنجره

لبریز ناگفته‌هایی‌ام که نگفتنی است...

دردمان آتش... صبرمان خاکستر...

2009-07-03T07:49:00.000-07:00

حدود شصت سال می‌گذرد از زمانی که این تانک‌ها در میانه‌ی جنگی تلخ و سهمگین در جهان در کارزار بوده‌اند. چند دهه باد و باران و آفتاب از چهره‌ی خشن آنها چیزی جز رویشگاهی از گیاهان و سبزه باقی نگذاشته است. و از آن هولِ وحشت ِ آن روزها مزرعه‌ای و آرامش جنگلی و پرندگانی فارغ و خوشخوان و مردمی آزاد و رها و دل خوش به طبیعت ناب پیرامون...با خاطره‌هایی سیاه وتلخ در دل کهنسالان از مرگ و سوختن و نابودی، از زندگی در هراس و جنگ...

حدود شصت سال می‌گذرد از ویرانی کامل خان‌‌و‌مان و صنعت و زندگی و اکنون اینجا انسان است انسانی که تصمیم می‌گیرد چه بپوشد،چه بخورد، چه بنوشد، چه بنویسد، چه بخواند و چگونه باشدو چگونه زندگی کند.

بغض تلخی راه گلویم را بسته است، بغضی به عمر سال‌های آگاهی‌ام از زندگی، ناظر غمگین این فراغت و یلگی، شاهد غریبه‌ی این همه نوآوری و تفکر انسانی ...

این سوی‌تر، دویست سال... صد سال است که فریاد همان فریاد است، حق حقنه در گلوست، کلام شکسته و جان بسته... دویست سال ... صد سال است که حرف یکی است و جواب همان چماق است... دلم از این سیلان بطئی تاریخ در سرزمینم خون است... هنوز مانده‌ایم در فریادی که زندگی است و چماقی که می‌کوبد و می‌شکند و نابودی است...و دروغ به جای هر نسیمی می‌وزد.

و اینجا حدود شصت سال از کوره‌های آدم‌سوزی، از دیوار‌های بلند، از بی‌بها بودن جان آدمی گذشته و هنوز حتی نام آن دیوانه، سالخورده‌ی مهربانی را با کولباری از خاطره‌های تلخِ آورگی از شرم سر‌به زیر می‌کند، ننگی همیشگی بر تاریخ این سرزمین...

و دویست سال... صد سال است که این ننگِ مکرر با چماق‌های مکرر بر میهنم می‌بارد و چه بی‌بهاست جان ِآدمی در دیار ِ من

ما چه دردمندانِ صبورِ امیدواری هستیم

دردِمان آتش... صبرمان خاکستر...

انسان کجاست؟ ?Where is human

2009-06-28T05:36:00.001-07:00

می‌بینم..

می‌شنوم....

می‌خوانم...

انسان کجاست؟

I see

I hear

I read

where is human?

خوابگرد

2009-06-15T03:21:00.000-07:00

خوابگردِ قصه‌های شوم و وحشتناک را مانم.
قصه‌هایی با هزاران کوچه‌باغِ حسرت و هیهات.
پیچ‌و‌خم‌هاشان بسی آفات را آیات.
سوی بس پس‌کوچه‌ها رانده،
کاروان روز و شب کوچیده، من مانده،
با غرورِ تشنه‌ی مجروح،
با تواضع‌های نادلخواه،
نیمی آتش را و نیمی خاک را مانم.

روزها را همچو مشتی برگِ زرد پیر و پیراری
می‌سپارم زیرِ پای لحظه‌های پست.
لحظه‌های مست یا هشیار،
از دریغ و از دروغ انبوه،
وز تهی سرشار.
و شبان را همچو چنگی سکه‌های از رواج‌افتاده و تیره،
می‌کنم پرتاب،
پشتِ کوهِ مستی و اشک و فراموشی.
جاودان مستور در گل‌سنگ‌های نفرت و نفرین،
غرقه در سردی و خاموشی.
خوابگرد ِ قصه‌های بی‌سرانجامم.
قصه‌هایی با فضای تیره و غمگین،
و هوای گند و گرد‌آلود.
کوچه‌ها بن‌بست،
راه‌ها مسدود

اردیبهشت سی‌و‌هفت
مهدی اخوان‌ثالث

تا نمیرد این شور...

2009-06-08T03:26:00.000-07:00

مثلِ ماشینی که توی گِل مانده باید تراکتور بیاوریم تا ذرّه‌ای از جایش تکان بخورد...

چه نیروی عظیمی جاری‌ست تا ذرّه‌ای هوای زندگی بیاید در این زاد‌بوم...

این همه شور و انرژی و امید، این همه دست‌های پرتوانِ جوان، این همه حرف و گفت و نوشت، این همه ماجرا و درد و زخم برای یک قدم پیش رفتن... یک قدم در راهی طولانی، راهی که هنوز سال‌ها سال پس از ما باید طی شود... ما مردمانِ دردمندی هستیم... خون‌ِ دل‌های تاریخی‌مان برای همین گام‌ها کوچک هرگز فراموش نمی‌شود امّا باور ندارم که بدون این گام‌های کوچک، بدون این تغییرات بطئی در مقیاسِ زمانِ طولانیِ تاریخی دگرگونی ممکن شود... دگرگونی باهمین تلاش‌های مورچه‌وارِ ِامیدوارانه‌ی ما از راه می‌رسد حتی روزی که نباشیم. کاش این شور در دل‌مان نمیرد، کاش همیشه همین‌قدر هشیار و زنده باشیم، کاش زود دلسرد نشویم. کاش از کندی حلزونی این تغییر‌ها در سرنوشتِ سرزمین‌مان خمود و غمگین و کناره‌جو نشویم...

آتش می‌گیریم... شعله می‌کشیم... امید و شور می‌شویم و بعد دلسرد از کُندی مأیوس‌کننده‌ی ‌‌دگرگونی‌های تاریخی زانوی غم بغل می‌کنیم، کاش باور کنیم که اگر همیشه همه اینقدر جسور و امیدوار و دریا‌دل باشیم سرعت می‌گیرد این سیرِ فرساینده‌ی خونبار...

Colour vis a vis blackness

2009-05-27T01:25:00.001-07:00

روزهای حرف‌های خوب و قشنگ، روزهای آدم‌هایی که خوب حرف می‌زنند و حرف‌های خوب می‌زنند، روزهای رنگ و شادی و امید، روزهای هیجان و تب‌و‌تاب و زندگی، روزهای زنده، روزهای خبر، روزهایی که هر خبری تلخ‌ترین نیست، روزهایی مثل این روزها چند بار آمده‌اند و رفته‌‌اند...

روزهایی که از همه‌جا حرف‌هایی می‌شنوی که سال‌هاست آدم‌های نازنینی به‌خاطرش دق کردند و خفه‌شدند، حرف‌هایی که آدم‌های عزیزی روزهای بی‌بازگشتی از عمرشان را فدا کردند، حرف‌هایی که مردمان این حرف‌‌ها دیگر نیستند...این روزها دل آدم مدام پر می‌کشد با هر ترانه با هر شعر و با هر شعار... و می‌اندیشم به حرمت و کرامتِ انسان و اندیشه‌ی انسان... که گم شده بود... که گم می‌شود؟!

این شور جاری زندگی زیبا اما میرنده و ناپایدار است، سال‌هاست زندگی و جان و شور و شعور هر روز و هر لحظه قربانی می‌شود...و تا رسیدن به مقامِ آدمیزادی در این دیار راهِ درازِ نفس‌گیرِِ جانکاهی است، امیدِ این روزها را دوست می‌دارم، همه ترسم از سبز و سرخی است که خاکستری و سیاه ‌شود. همه ترسم از خاکستر ِِزهدانی است که سیاه می‌زاید و همه سبز و سرخ‌ و سپید‌ها را در بطن ِخود خفه می‌کند.

امید خوب است...و تمام چیزی است که برای‌مان مانده است...

هر فامِ نزدیک‌تر به نور و رنگ را دوست‌تر می دارم از سیاهی...

همه‌چیز خوب است...!

2009-05-15T15:46:00.000-07:00

Ansel Adams

همه چیز خوب است... رودِ زندگی در بستری از یکنواختی‌های بی‌آِزار جاری‌ست... بر دامنه‌ای سرشار از زیبایی... زیبایی‌های کوچک و بزرگی که به لحظه‌هایی از وجدِ درونی مهمانت می‌کند و حاصلش لبخندی است ... شور و شرری نیست... رود بر بستر ِنرم و آرام خود جاری‌ست.
هر روز عاقلانه به آفتاب سلام می‌کنم و هر روز عاقلانه تصمیم می‌گیرم.کارهایی را انجام می‌دهم.هر روز به چندین نفر می‌گویم " روز‌ بخیر" با لبخندی به پهنای صورتم... هر روز به چندین نفر می‌گویم: "‌خوبم " . هر روز چندین بار صورتک‌های مهر‌آمیز می‌فرستم. و هر روز ذوق می‌کنم برای دقایقی که فقط می‌گویم : " خوبم، ممنون" و می‌گویم: "همه‌چیز خوب است...". به هر بهانه‌ی کوچکی می‌گریزم به بطالت ... عقب می‌نشینم در برابر "برای چی؟"‌های بی‌رحمانه‌ی هر روز... بیزارم از این بطالت ، از این تلاش‌های بی‌امانِ اثباتِ دوباره‌ی خویشتن ... که هیچ شوری بر‌نمی‌انگیزد، هیچ دلی را به تپش وا‌نمی‌دارد. با هر بهانه‌ی توخالی خودم را سرگرم می‌کنم و وقت را -این وقت گرانمایه‌ی کمیاب را- بی‌رحمانه می‌کشم به هر بهانه‌ای...

با صورتکی خندان و چهره‌ی عاقلی هزار‌ساله از پیچِ هر روز می‌گذرم، فرازی نیست. فرودی نیست. هیچ دیدار و رویداد و کاری هیجان و تب‌و‌تابی بر‌نمی‌انگیزد. چقدر دلم برای آن خنده‌های از تهِ دلِ در گریز از تلخی‌های روزمره تنگ است. دلم برای تمام دیوانگی‌های شیرین تنگ است...

اینجا همه‌چیز خوب است. اگر از احوالات اینجانب خواسته باشید ملالی نیست...

آبروی ایران

2009-05-11T01:37:00.000-07:00

امروز به تبلیغ خوبی برای ایران برخوردم که دلم را روشن کرد.

اینجا را ببینید.

واقعیت این است که ممکن است آرمانی و از واقعیت‌ها دور باشد اما به‌راستی کدام تبلیغ خوب است که کمی اغراق در آن نباشد. مگر در تبلیغات گردشگری هند و چین و ترکیه و... واقعیت‌های عریان کشورشان را بیرون می‌ریزند؟

تبلیغات جهانی گردشگری که در شبکه‌ها جاری است از این جنس است و این اولین بار بود که من هم تبلیغی از این جنس دیدم و خوشحالم کرد. نمی دانم تا چه حد چنین تبلیغاتی فرصت مطرح شدن در رسانه‌های جهانی را یافته است اما مطمئنم چنین تلاش‌هایی تصویر تلخ و سیاه ایران را در دنیا بهتر خواهد کرد.

خانه‌ا‌ی داریم پر درد و غمگین و کام‌های لبریز از شرنگ و تلخی...اما همیشه مردمی بوده‌ایم با مهمان‌خانه‌هایی آراسته و زیبا... این آئین دیرین را فراموش نکنیم. آبرو‌داری کنیم برای سرزمینی که دوست می‌داریم...حفظ آبروی این مردم و این دیار دیر‌پا‌تر از این روزهای گذرنده‌ی تلخ است...

OSNABRUCK

2009-05-04T14:02:00.000-07:00

OSNABRUCK

The City of Peace

عابرِ هم‌زبان

2009-04-29T16:37:00.000-07:00

عابرِ هم‌زبان

-شاید با چشمانِ مورّب ِ مغموم ـ

اگر همدلی

چیزی بگو

حرفی بزن...

فضیلت‌های کوچک

2009-04-25T08:40:00.000-07:00

هر روز لحظه‌هایم را با زیباترین رنگ‌‌هایی که دوست دارم رنگ می‌زنم و لحظه‌‌های ساده‌ی بی‌رنگ را رنگین‌کمان می‌کنم و هر روز نقاشی هفت‌رنگی است که در تداوم خودش هنری به نام "زندگی" را می‌سازد...

ماجرای هر روز با یافتن رنگ‌ها شروع می‌شود، با مهر به آنها جاری می‌شود و بر بوم زندگی نقش می‌بندد.

بدون درک فضیلت‌های کوچک به فضیلت بزرگی نخواهم رسید...

...

2009-04-21T01:10:00.000-07:00

Cezar, a lion relocated from a Romanian zoo takes in his new surroundings at Lions Rock big cat sanctuary near Bethlehem in South Africa March 14, 2009. Cezar is one of a group of seven lions relocated from Austrian and Romanian zoos by international animal rights foundation Four Paws
(Vier Pfoten).REUTERS/Mike Hutchings

زمین

2009-04-20T14:29:00.000-07:00

او خاک و کود را

تبدیل می‌کند

به گل و برگ و بار و بر

با مزد هم گلی به جمالی نمی‌زنم.

علی‌محمد حق‌شناس

"بودن در شعر و آینه"

نشر توتیا

آخرین برگِ سفر‌نامه‌ی باران،

این است:

که زمین چرکین است.

محمد‌رضا شفیعی کدکنی

پس از باران

2009-04-18T03:47:00.001-07:00

بعد از سه روز بارانِ تند، امروز آفتاب آمده و پرنده‌ها خوشحالند و خوشحالی‌شان را در هوا پر کرده‌اند.

شکوفه‌هایی که همه درخت‌ها را پوشانده‌اند حالا به دست باد در هوا پخش می‌شوند.

بارانی از گلبرگ‌های لطیف شکوفه‌ها در هوا جاریست.

آفتاب دستِ شمعدانی‌ها و بنفشه‌های خیس را گرفته و بلند‌شان می‌کند.

سبزِ روشنِ جوانه‌ها در نور برق می‌زند و بویِ خاک ِخیس چه مستیِ غریبی می‌آورد.

در میانِ این همه زیبایی و شورِ هستی از آنچه هستم شادمانم...

موجودِ کوچکی که همه‌ی این ظرافت‌های بی‌بدیل را خوب می‌بیند، نعمتِ توجه به جزئیات و یافتن زیبایی در آنها در دشوار‌ترین شرایط نجاتم داده است.

برای تو و من، دوست من

بارانی از گلبرگ‌های شکوفه می‌خواهم و

چشمی که این باران را ببیند و دلی که از آن شاد شود

تا شادمانه به نبرد با ناشادی‌ها برود

گرگینه‌ام که هر نفس باد و هر ذرّه خاک را می‌بویم با امید...

آمستردام............................................Amsterdam

2009-04-13T20:50:00.000-07:00

Amsterdam

کوچِ بنفشه‌ها

2009-04-13T02:38:00.000-07:00

در روزهای آخرِ اسفند،

کوچِ بنفشه‌‌های مهاجر،

زیباست.

در نیمروزِ روشنِ اسفند،

وقتی بنفشه‌ها را از سایه‌های سرد،

در اطلسِ شَمیمِ بهاران،

با خاک و ریشه

-میهنِ سیّارشان ـ

در جعبه‌های کوچکِ چوبی،

در گوشه‌ی خیابان، می‌آوردند:

جویِ هزار زمزمه در من

می‌جوشد:

همراهِ خویشتن ببرد هر کجا که خواست.

در روشنایِ باران،‌در آفتابِ پاک.

محمد‌رضا شفیعی کدکنی

اسفند 1345

و بنفشه‌ها هزار و یک نقش دارند

و نقشِ صورتِ هر بنفشه هزار و یک حرف دارد...

و ترانه‌ی کوچ بنفشه‌ها را با صدای فرهاد مهراد بشنوید.

غریزه‌ی ناب

2009-04-13T02:36:00.000-07:00

با گرده‌های زرد قلب گل‌های بنفش در هوا پراکنده می‌شوم و پرواز می‌کنم

در آبی عمیق گلبرگ‌های مهربان غوطه می‌خورم

تمام شتاب بیهوده‌ی جهان را به آرامش لاکپشتی می‌بخشم

و عبورِ نرمِ پرنده‌های اندیشه از رودِ روشنِ ذهنم

بی هیچ تلاطمی

و سیلانِ ناگزیرِ زمان

بر عقربک‌های گل‌ساعتی

و ثانیه‌هایی که دقیقه

و دقیقه‌هایی که ساعت

و ساعت‌هایی که روز

و روزهایی که ماه

و ماه‌هایی که سال می‌شوند

به وقتِ گلِ ساعتی

و سفر بی‌پایان در رگبرگ‌های بی‌انتهای گلی...

...

****

عاشقِ طبیعت نه غمگین است و نه تنها

حس یگانه‌ی شیرینی است

با نغمه‌ی پرنده

با رنگِ گل

با رقصِ برگ

با امید ِجوانه

با غریزه‌ی ناب

بودن

داستان مواد

2009-04-13T02:34:00.000-07:00

داستان غم انگیز دنیای ما را به بیانی دقیق و شیرین ببینید و بشنوید.

مدتی بود که این مطلب را در ستون پیوند های روزانه وبلاگم گذاشته بودم امروز با خواندن این مطلب

فکر کردم خوب است دوستان بیشتری این فیلم را ببینند.

The Story of STUFF ANNIE LEONARD

با تشکر از دوست خوبی که فیلم را برایم فرستاده بود.

شبانه‌ی دوست

2009-04-13T02:32:00.000-07:00

شبانه!

هرگز شب را به تماشای روز نخواهم برد

و تنهاییِ روز را نشانش نخواهم داد

دور از انصاف است

سنگین‌تر کردن دستِ پُرِ شب

در ازدحامِ سیاهی

هر ذرّه از چشمِ مرکّبِ شب

دفتری‌ست هزار برگ

از بی‌معرفتیِ روزگار

شب عصار‌ه‌ی تنهایی‌ست

وقتی فکر می‌کنی که همه در خوابند

در شب‌نشینیِ شب سفره‌ی دلت را پهن می‌کنی

به دور از اغیار

وشبانه‌ای دیگر را

با رغبتی خودی

به پیاله می‌ریزی

در غیبتِ بی‌خبران از شُربِ مدام

پنجره‌ها هم

با رخنه‌ای باحیا در صداقتِ تاریکی

حرمتِ شب را نگه‌می‌دارند

من چرا شب را به تماشای روز ببرم؟

15 فروردین 88
پرویز رجبی
parviz.rajabi@gmail.com
parvizrajabi.blogspot.com
parvizrajabi.ir

بهار‌مست

2009-04-13T02:31:00.000-07:00

هوا گرم‌تر شده، آفتاب بزرگوارانه می‌تابد، زمین نفس می‌کشد و داغی نفسش گونه‌ها و تنم را گرم می‌کند، تمام وجودم پر از بوی علف و خاک و بهار شده، گنجشک‌ها غوغایی راه‌ انداخته‌اند، دیوانه‌وار درهم‌می‌پیچند و جیک‌جیک‌می‌کنند، هزار نغمه‌ی شگفتِ هزار پرنده از هر گوشه‌ای روشن و شفاف به گوش می‌رسد، درسکوتِ همصداییِ هماهنگ همه‌ی این اصوات انگار صدای رویش هر برگ را می‌شنوی، هر جا را نگاه می‌کنم گلی خجولانه و ظریف به رویم می‌خندد.

در این مستی جوانه و پرنده و بهار جای همه آنها که دوست‌شان دارم خالیست...

دلِ خوش

2009-04-13T02:30:00.000-07:00

جا مانده است

چیزی جایی
که هیچ گاه دیگر
هیچ چیز
جایش را پر نخواهد کرد
نه موهای سیاه و
نه دندانهای سفید

حسین پناهی

بهار

2009-04-13T02:29:00.000-07:00

بهار اشک‌آلودی است

چندان‌که فرصت نیست

با ابر

مشورت کنیم

خیابان مثل جویبار عصبی‌ست

و عبور مجلل ماشین‌های عصر

آخرین توصیه‌های همسایه را

به گِل می‌کشد

در دشت اما

شوق رسیدن

به چیزی تازه

در قلب هر دانه

آغاز می‌شود

انگار یک کارخانه‌ی قند

در دل زمین

آب می‌کنند!

ببین!

چگونه دانه‌ها

پوست نازک خاک را

غلغلک می‌دهند

مترسک خانم

چشم‌هایش را می‌مالد

و روستای مسدود من

پا در گِل

زیر باران

نفس عمیق می‌کشد.

حمید‌رضا رحیمی

چه کلام عاشقانه‌ای دارد

پرنده‌ای که از گلوی بهار می‌خواند

به ضیافتِ سوگ ننشسته‌ام

و از هزیمت ِ این قبیله نمی‌گویم

ماتم!

از این پرنده

که بی‌بهار هم

کلام عاشقانه‌ای دارد.

محمد هدایت

از کتاب " هزار و یک شعر"

به انتخاب محمد‌علی سپانلو

انتشارات کاروان

چنگال

2009-04-13T02:28:00.000-07:00

در زبان آلمانی

der حرف تعریف مذکر

die حرف تعریف مؤنث

das حرف تعریف خنثی

der Loffel یعنی قاشق

die Gabel یعنی چنگال

das Messer یعنی کارد و

das Besteck یعنی قاشق و چنگال و کارد

حالا پیدا کنید پرتقال‌فروش را؟

تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل...

گرگینه

2009-04-13T02:26:00.002-07:00

دایره سفید ماه طرح وهمی بر تن شب انداخته،

به قدرت و جسارتی می‌اندیشم که یک از هزار مرد بر‌نمی‌تابد،

به گرگینگی شگرفِ جانم که در هزار‌و‌یک شبِ بیابانی زوزه کشیده است،

و به گوسفندی ناآشنا که اینجا در این دشت می‌چرد... رام و آرام...

از گوشت تن خویش خورده‌ام و خورانده‌ام بی‌اندیشه‌ی درد،

حیران هفت‌رنگی و هفتاد‌گونگی و هفتصد دل‌مشغولی‌ مردمان...

هنوز دلخوشم به از بوی هوا هزار قصه دانستن...

قصه‌ی تن ِ درخت و باران، قصه‌ی خاک و باد، قصه‌ی رمه و گرگ، قصه آتش و خاکستر، قصه عبور از خارزار ...

هنوز دلخوشم به رگه‌هایی که ریشه در خاک و سر بر آفتاب دارد...

...

و باد بر شیشه می‌کوبد

ماه هست و نیست

ابر می‌دود

و گرگ سر بر می‌آورد... رام و آرام...

پناه

2009-04-13T02:26:00.001-07:00

از بيم‌ها پناهي جُستم

به شارستاني که از هر شفقت عاری بود و

در پس ِ هر ديوار

کينه‌يي عطشان بود

گوش با آوای پای ره‌گذری،

و لُختي ِ هر خنجر

غلاف ِ سينه‌يي مي‌جُست،

و با هر سينه‌ی ِ مهربان

داغ ِ خونين ِ حسرت بود.

تا پناهي از بيم‌ام باشد

محرابي نيافتم

تا پناهي

از ريشخند ِ اميدم باشد

احمد شاملو

...

2009-04-13T02:24:00.000-07:00

دلم برای خودم تنگ شده...

صامت و بی‌کلام

2009-04-13T02:23:00.000-07:00

هر روز حدود چهار ساعت از وقتم در کلاس فشرده‌ی زبان آلمانی می‌گذرد، وقتی برای ثبت‌نام رفتم، گفتم من کند‌ترین دوره آموزش زبان آلمانی را می‌خواهم تا به آرامی در عین انجام کارهای ترجمه و ویرایش که باید انجام دهم و به ایران بفرستم و در کنار همه کشف و شهود‌هایی که به هر حال لازمه زندگی در این دنیای جدید است در مدت زمانی که اینجا هستم زبان تازه‌ای را هم کم‌کم یاد بگیرم. هدف از یاد گرفتن این زبان هم واقعاً فقط یاد گرفتن زبانی تازه بود، خوشبختانه در ارتباطات روزمره ، انگلیسی نیاز معمول را برطرف می‌کند، بخصوص که به هر حال وقتی با کسی خوب انگلیسی حرف می‌زنی دید بهتری نسبت به خودت ایجاد می‌کنی تا دست و پا شکسته و غلط آلمانی حرف بزنی.

روز ثبت‌نام به پیشنهاد مشاور تحصیلی مؤسسه زبان این بلاد در همین کلاس فشرده نام‌نویسی کردم. با همت و اراده‌ای قوی و با این اعتماد که من در هیچ دوره و کلاس و کاری که طرفش رفتم کم نیاوردم و توانستم موفق باشم! با انرژی شروع کردم. از اوایل بهمن ماه تا به حال هر روز بدون وقفه و بدون غیبت سر کلاس با تمرکز کامل حاضر شدم. البته بجز صبح‌ها که زود می‌رسم و یک ساعت قبل از کلاس درس‌ها را مرور می‌کنم و تمرین می‌کنم وقت دیگری ندارم تا برای آلمانی خواندن در خانه بگذارم اما روزی نشده که راضی و کامیاب به خانه برگردم هر روز بر میزان سرگردانی و گیجی‌ام افزوده می‌شود... صاحبنظران این رشته می‌گویند طبیعی است من هم منتظرم این ماجرا بگذرد اما احساس خنگی به شدت امانم را بریده است!

دوستان خوبی در این کلاس پیدا کردم و این که وظیفه دارم کاری را به طور اجباری هر روز انجام دهم خود‌به‌خود جلوی نک‌و‌نال‌های دل را می‌گیرد. هر چند حس می‌کنم آنقدر به دلم بی‌محلی کردم که رفته خودش را گم‌و‌گور کرده است.

حدود ده روزی می‌‌شود تراکم مطالب درسی به حد انفجار رسیده، ظاهراً بجز یکی ‌دو نفر بقیه وضع‌شان بسیار بدتر از من است، چند نفری هم که بریدند و دیگر نیامدند. تعداد بچه‌های کلاس از ابتدا تا حالا نصف شده است.کلاس این روزها برای من تبدیل به تقلای دائمی برای فهمیدن شده است. تمام اصول و قوانین و جدول‌ها را روی کارت‌های کوچکی نوشته‌ام و موقع تمرین جلویم می‌چینم اما با مراجعه به همه آنها هم گاهی برای حل یک تمرین مثل خر توی گل می‌مانم و مثل بز معلم عزیز و مهربان را نگاه می‌کنم. همین‌جا باید بگویم که دوتا معلم داریم یکی زنی مسن است یه نام "گیزلا" با اصالت بلژیکی که اسپانیایی و انگلیسی را به‌خوبی حرف می‌زند،انگار کارتن‌خوابی است که همین‌الان از خواب بیدار شده و سر کلاس آمده اما به‌غایت مهربان و دوست‌داشتنی است با چشم‌هایی که درخشش مهر در آن همیشگی است و دیگری زنی میانسال است دارای مدرک دکترا در زبان و ادبیات آلمانی به نام "رجینا "، به‌غایت خوش‌لباس و هماهنگ و مرتب اما در برابر هر پاسخ غلط بچه‌ها پا به زمین می‌کوبد، زیر لب به زبان شیرین آلمانی بد و بیراه می‌گوید و دست‌هایش را در هوا تکان می‌دهد و متأسفانه متوجه نیست که این دانش‌آموزان زبان آلمانی را بلد نیستند و آمده‌اند یاد بگیرند و متأسفانه یادش رفته که این آدم‌ها با ملیت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون هر کدام به عنوان انسانی محترم سر این کلاس نشسته‌اند و شاید تنها فرق‌شان با او از دید انسانی این باشد که آلمانی بلد نیستند، هر چند او هم قطعاً پرتغالی و بلغاری و لهستانی و اسپانیایی و فارسی بلد نیست.

با این دو معلم،روزهایم را مثل کودک لالی در کلاس آلمانی می‌گذرانم، چون حرف زدن به هر زبان دیگری جز آلمانی در کلاس ممنوع است و این ممنوعیت در کلاس گیزلا با مهربانی و اندکی اغماض و در کلاس رجینا با خشونت و درگیری با یکی دو تا از بچه‌های کلاس اعمال می‌شود. چند روز پیش دوست همکلاسی‌ام با حدود چهل سال سن که دکترای شیوه‌های آموزش از پاریس دارد جوش آورد و نکته‌ای را به او تذکر داد اما او به تدریسش ادامه داد و به او و حرفی که زد کاملاً بی‌اعتنایی کرد. آلمانی را خوب می‌داند اما احترام به انسان را نه و دردش اینست که با خودش در جنگ است.

بعد از کلاس با هیجان برای نوشیدن قهوه‌ای و گپی می‌شتابیم... این گپ‌و‌گفت همیشه به زبان انگلیسی است هر چند حرف دل نمی‌زنی اما باز آرامشی است و حرفی و سخنی...

شاید برای این صمت و بی‌کلامی بود که ناگهان رشته سخن اینطور از دست بشد...

کارنوال آخن 2009

2009-04-13T02:21:00.000-07:00

کارنوال آخن 2009

جادوی بی اثر

2009-04-13T02:10:00.000-07:00

...

در راه زندگی،

با اینهمه تلاش و تمنا و تشنگی،

با اینکه ناله می‌کشم از دل که: آب... آب...!

دیگر فریب هم به سرابم نمی‌برد!

پر کن پیاله را...

"فریدون مشیری"

از من رمقی به سعی ساقی ماندست...

2009-04-10T13:42:00.000-07:00

هر روز در شبکه‌های مختلف تلویزیونی شاهد آگهی‌های تجاری برای تشویق به سفر به کشور‌های آفریقایی و خاور‌دور و هند هستم با بهترین تمهیدات برای زیبا، باشکوه، دیدنی و جذاب نشان دادن این مکان‌ها...

ایران نامی آشنا ولی ناشناخته برای مردم عادی اینجاست. درست مثل جزیره‌ی دوردستی که هر روز از آن صحبت می‌شود اما هیچ‌کس حتی نمی‌داند دقیقاً کجاست. ایران و عراق از منظر خیلی‌هاشان یکی است، هر چه می‌دانند از خبر‌هاست، کشوری خبر‌ساز ...آن هم اخباری بسیار یک‌سویه با روکشی سیاه که همان خاکستری موجود را هم نشان نمی‌دهد. بجز سیاست‌مان در هیچ عرصه دیگری در مقیاس وسیع مطرح نمی‌شویم. موفقیت‌های فرهنگی و هنری‌ و علمی ما چنان در عرصه‌های خاص مطرح می‌شود که مردم کوچه و خیابان و حتی بسیاری از فرهیختگان این سو هم از آن بی‌خبر می‌مانند. دنیا دیگر گوی گردی نیست که آدم‌ها از هم بی‌خبر بمانند ،دشت وسیع و مسطحی است که باید تمام افق‌ها را در آن به تماشا نشست. با این همه گنجینه‌های بی‌مانندِ طبیعی و تاریخی چیزی برای عرضه نداریم. داشته‌های‌مان در وضعیت آبرو‌مندانه‌ای نیست که با معیار‌های بین‌المللی قابل عرضه باشد. هرچه هم نام بین‌المللی و جهانی دارد فقط در قیاس با خودمان یا شاید چند کشور مصیبت‌زده‌ی همسایه‌مان این مرتبه را کسب کرده است. در ارزشمندی جهانی و فرا‌ملی این داشته‌ها تردیدی ندارم اما هیچ‌کدام در وضعیت مطلوب برای ارائه به گردشگرانی از سراسر جهان نیستند. هنوز جز با معدودی دست‌از‌جان شسته‌ی سودایی که آگاهانه ایران را به عنوان مقصد گردشگری انتخاب می‌کنند نمی‌توان سخن از تفریح و تعطیلات و بازدید از داشته‌های طبیعی و فرهنگی ایران زد. هر جایی که به زعم متولیان برای پذیرایی گردشگران آماده شده، ملغمه‌ای غم‌انگیز از کج‌سلیقگی و ویرانی محیط‌زیست و آثار فرهنگی از کار درآمده است. اینجا، در همین شهر کوچک با چند چشمه‌ی آب‌گرمِ طبیعی و چند کلیسا و بنای تاریخی هر روز صد اتوبوس گردشگری داخلی و خارجی در تردد است. چقدر فاصله داریم تا چنین وضعیتی در گردشگری؟

چرا اینهمه اطلاعات و عکس و مجله و روزنامه و خبر‌های جالب از طبیعت و فرهنگ ایران در مقیاسی چنین محدود قابل ارائه به جهان است؟ در مقابل این سیطره‌ی مقتدارانه‌ی رسانه‌های جهانی در ارائه تصویری تیره از ایران ببه دلیل به ماجرا‌های سیاسی آن، باید تلاشی مقتدارانه برای ارائه‌ی تصویری زیبا و باشکوه از جلوه‌های غیر‌سیاسی آن صورت گیرد. هر چند وضعیت سیاسی و امنیت و وجود شرایطی که ناقض عقل سلیم نباشد اولین عواملی است که گردشگران را مشتاق سفر به جایی می‌کند.

وقتی از این طرف به ماجرا نگاه می‌کنی و این همه انتخاب‌های جذاب و هیجان‌انگیز و خارق‌العاده برای گردشگران را می‌بینی اعتراف می‌کنی که تشویق گردشگرِ عادیِ فاقدِ علائقِ خاص به سفر به ایران چقدر کار دشواری است.

سرزمین خاص و بی‌همتایی داریم... با اقلیمی چندگانه... کوه‌های مرتفع... تاریخی دیر‌پا... هنرهایی ناب ... جنگل‌هایی بی‌نظیر... مردمی مهربان... آداب و رسومی رنگارنگ با هزار جلوه...اما چقدر دنیا از این گنجینه‌ی پنهان خبر دارد؟ چقدر آن را می‌بیند؟ چقدر می‌شناسد؟

ذهن می‌تازد و پیش می‌رود و هر روز آماج اخباری تلخ از نابودی زیستگاه‌ها و تالاب‌ها و خاک و آب می‌شود.

چقدر تصویر‌های بی‌بدیل ایران را در برابر این چشمان ناباور ورق بزنم و ته دلم بدانم که بسیاری از آنها دیگر نیست... دیگر از این دامنه‌ی زیبا که مغرورانه به غریبه‌ها نشان می‌دهم جز مزبله‌ای نمانده... و چقدر دلم می‌سوزد وقتی به مردمی فکر می‌کنم که به جبر زمانه جز به منافع آنی و لحظه‌ای خود نمی‌اندیشند؛ به مردمی که تمام هوشمندی سرشارشان را نه برای پیشرفت جمعی که برای روزی، ساعتی، لحظه‌ای از زیر مسئولیت و کاری در رفتن به کار می‌برند و این نویدبخش آینده‌ی ‌روشنی نیست.

دور از آتش،

اینجا در میان مه و باران دلواپس سرزمین خورشیدم...

شرمسارِ ِ بد‌سگالی با گنجینه‌ای شگرف..

و لبریز از بلاهتِ امید به نسلی که می‌آید...

از من رمقی به سعی ساقی ماندست...